X, Konum Özelliği ve Yabancı Müdahale Tartışması
Bu hafta X, kullanıcıların hangi ülkeden platformu yönettiğini gösteren yeni konum özelliğini devreye aldı. ABD’deki odak hemen çevrimiçi siyasi tartışmalara yabancı müdahalenin boyutu oldu. Kongre üyeleri ve güvenlik yetkilileri yeni bilgilerin çevrimiçi yabancı etkiyi görünür kıldığını belirtti; Nebraska Cumhuriyetçisi Don Bacon bunun, “yabancı çıkarların ABD’de antisemitik fikirleri yaymaya çalıştığını” daha görünür kıldığını söyledi.
Beyaz Saray ve Müslüman Kardeşler Kararı
Başkan Donald Trump, Müslüman Kardeşler’in bazı yabancı kollarının terör örgütü olarak tanımlanıp tanımlanmayacağını değerlendirmek üzere federal kurumlara yetki verdi. Direktif, Beyaz Saray’ın Lübnan, Ürdün ve Mısır’daki Müslüman Kardeşler yapılanmalarının şiddeti destekleyip desteklemediğini araştırmasını içeriyor. Dışişleri ve Hazine bu süreci 45 gün boyunca değerlendirecek; yaklaşık 75 gün içinde olası yaptırımlar gündeme gelebilir. Karar, New York’un yeni seçilen belediye başkanı Zohran Mamdani’nin Beyaz Saray ziyaretinden ve Suudi Veliaht Prensi’nin Oval Ofis görüşmesinden hemen sonra geldi, ancak yönetim bu adımı yaz aylarından beri masada tutuyordu.
31 Temmuz’da Dışişleri Sözcüsü Tommy Pigott ile yaptığım görüşmede, Pigott “Hamas üzerinden” yanıt vererek Müslüman Kardeşler’in niteliği konusunda o an için net bir fikir sahibi olmadığı izlenimini verdi. Aynı gün Beyaz Saray’daki toplantıda konu gündeme gelmişti. Pigott’un açıklamasının ardından Dışişleri, Bullpen denen kapalı brifingler hariç günlük basın toplantılarını da askıya aldı.
Teksas’ın CAIR Kararı ve App Store İddiaları
X’te hesap lokasyon bilgisi açıklanmasının ardından, Teksas Valisi Greg Abbott geçtiğimiz hafta CAIR’ı (Council on American-Islamic Relations) ve Müslüman Kardeşler’i eyalette “terörist” ve “uluslararası suç örgütü” ilan etti. Teksas’taki karar, CAIR’ın eyalet içinde arazi satın almasını yasaklıyor ve Kamu Güvenliği Departmanı’na soruşturma yetkisi veriyor. CAIR iddiaları reddetti ve bu tanımın anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle federal dava açtı.
Vali Abbott ayrıca CAIR’ın bir sosyal medya hesabının “Türk App Store üzerinden yönlendirildiğini” öne sürerek bunun yabancı bağlara işaret ettiğini ileri sürdü. Sorular şunları içeriyor: Türkiye Apple Store’dan kullanılırken bir VPN mi kullanılıyordu? Uygulama Mağazası bölgesi bilinçli olarak mı değiştirildi? Hesabı yöneten personel mi bu ayarı değiştirdi, yoksa otomatik bir değişiklik miydi? Bu tür ayarlar, hesabı yönetenlere Türkiye’ye ait trend listelerine, hashtag’lere veya analitik verilere erişim sağlayabilir.
CAIR, Vali Abbott’un işaret ettiği X hesabıyla ilgili Türkiye bağlantısının, CAIR Action yöneticilerinden birinin İstanbul’daki aile ziyareti sırasında hesabı ilk kez açmasından kaynaklandığını belirtiyor. Kurum, gazetecilere ABD İç Güvenlik Bakanlığı’nın hesabın o an “Israel Android App” üzerinden bağlı olduğunu gösteren bir ekran görüntüsü ile cevap verdiğini aktardı.
CAIR, CAIR Action ile aralarındaki farkı vurguladı: CAIR, 501(c)(3) statüsünde, sivil haklar, hukuk ve toplumsal hizmet odaklı bir Amerikan örgütü; siyasi faaliyetleri sınırlı. CAIR Action ise 501(c)(4) statüsünde olup siyasi faaliyet, lobicilik ve kampanya etkinlikleri yürütebiliyor. CAIR açıklamasında, kuruluşun 31 yıldır ifade özgürlüğünü, dini özgürlüğü ve adaleti korumak için çalıştığı; yabancı kaynaklardan para almadığı, yabancı çıkarlar için çalışmadığı ve Birinci Ek Madde’yi savunurken desteğinin Amerikan halkından geldiği belirtildi.
Uzmanlar, App Store yönlendirmelerinin cihaz geçmişi, seyahat veya uygulama ayarlarından kaynaklanabileceğini ve bunun doğrudan operasyonel kontrol anlamına gelmediğini vurguluyor.
Türkiye’deki Tartışma ve FETÖ İddiaları
Türkiye’de gazeteci Cüneyt Özdemir, anonim hükümet karşıtı hesapların önemli bir kısmının FETÖ bağlantılı olduğunu iddia ederek tartışmayı genişletti. Özdemir, bu hesapların farklı ülke App Store’ları üzerinden göründüğünü, sık sık isim değiştirdiklerini ve kendilerini “yalnızca laik–Kemalist muhalif” gibi gösterdiklerini savundu.
Dijital Yönlendirme Verileri ve Siyasi Tartışmaların Geleceği
Dijital yönlendirme verileri giderek daha fazla siyasi tartışmaların parçası hâline geliyor. Şimdilik federal düzeyde ne CAIR ne de Müslüman Kardeşler şu anda ABD’nin terör listesinde bulunuyor. Olası bir federal adım, ideolojinin tamamını değil yalnızca yurt dışındaki belirli ulusal yapılanmaları kapsayacak. ABD’de Filistin yanlısı eylemlere katılan veya yazı yazan göçmenler üzerinden başlayan süreç, Müslüman sivil toplum örgütleri için daha zor bir dönemin habercisi olabilir.
