Humus kırsalındaki olaylar ve genişleyen protestolar
Olayların başlangıç noktası, Benu Halit isimli Bedevi aşiretinin yoğunlukta olduğu Zeydel köyünde bir çiftin evlerinde öldürülmesiyle kayda geçti. Humus Eyaleti İç Güvenlik Müdürlüğü, çiftin öldürüldüğü evin duvarlarına kanla mezhepçi ve kışkırtıcı sloganlar yazıldığını açıkladı. Bu haberin duyulmasının ardından Bedevi gruplar tarafından seferberlik çağrıları yapıldı.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) verilerine göre, nüfusu bir milyona yaklaşan Bedevi aşiretlerden yüzlerce kişi, Alevi mahallelerine yönelik saldırılar düzenledi. Saldırılar sadece Alevi yerleşimleriyle sınırlı kalmadı; Alevi, Hristiyan ve Ermenilerin bir arada yaşadığı El-Firduss ve Bab el-Dreyb mahalleleri de hedef alındı. SOHR Müdürü Rami Abdul-Rahman, cinayet mahalline yazılan yazıların mezhepsel çatışmayı körüklemek amacıyla kasıtlı bir provokasyon olduğunu vurguladı.
Dini lider Gazal’dan meydan çağrısı ve uyarı
DİNİ LİDER GAZAL’DAN “ETNİK TEMİZLİK” UYARISI VE MEYDAN ÇAĞRISI
Saldırıların ardından Suriye Alevilerinin en üst düzey dini lideri Gazal Gazal, yaşananları “etnik temizlik” girişimi olarak nitelendirerek geniş kapsamlı bir çağrıda bulundu. Gazal, Lazkiye, Tartus, Humus, Hama ve başkent Şam’daki Alevi vatandaşları organize bir şekilde meydanlara inmeye davet etti. Alevi Konseyi protestoların kayıt altına alınmasını isterken, Kuzey ve Doğu Suriye yönetimi ile Dürzi toplumundan da destek talep edildi.
Protestoların talepleri: Federalizm ve ademi merkeziyetçilik
“FEDERALİZM VE ADEMİ MERKEZİYETÇİLİK”
Gazal Gazal’ın çağrısıyla başlayan ve Esad sonrası dönemin en büyük Alevi halk hareketi olarak nitelendirilen gösterilerde siyasi talepler de yüksek sesle dile getirildi. Protestocuların uluslararası kamuoyuna duyurduğu taleplerin başında “federalizm ve siyasi ademi merkeziyetçilik” yer alıyor. Ayrıca göstericiler şu acil talepleri sıraladı:
- Alevilere yönelik etnik temizlik, cinayet ve adam kaçırma eylemlerinin derhal son bulması,
- Cezaevlerinde tutulan Alevi tutukluların serbest bırakılması,
- Adaletsizliğin ve ölümlerin durdurulması.
Sahil kentleri ve Humus’ta güvenlik gücünün müdahalesi
SAHİL KENTLERİ VE HUMUS’TA SERT MÜDAHALE
Protestolar özellikle sahil kentleri Lazkiye ve Tartus ile gerilimin merkezi Humus’ta yoğunlaştı. Lazkiye’deki El-Ezher, El-Zira’a ve El-Sevra kavşakları ile Cebele’deki El-Amara kavşağında toplanan yüzlerce vatandaş Suriye bayrakları taşıyarak sloganlar attı. Ancak Şam yönetimine bağlı güçlerin yanıtı sert oldu.
Gelen bilgilere göre Şam güçleri şu müdahalelerde bulundu:
- Lazkiye: Ziraat Kavşağı yakınlarında göstericilere ateş açıldı. Şehrin girişindeki Cebeli Köprüsü ve çevre yolları kapatıldı. Alevi ayaklanmasını bastırmak üzere kente askeri takviyeler gönderildi.
- Tartus: İl meydanındaki heykel tahrip edildi ve Şam yönetimi destekçileri tarafından alana mezhepçi sloganlar yazıldı.
- Humus: El-Zehra Meydanı’nda toplanan barışçıl protestoculara karşı göz yaşartıcı gaz ve aşırı güç kullanıldı. Güvenlik güçlerinin ayrım gözetmeksizin gerçek mermi kullandığı, bazı göstericilerin kamu güvenlik araçları tarafından ezildiği ve alanda büyük bir kaos yaşandığı rapor edildi.
Artan bilanço ve uluslararası uyarılar
BİLANÇO AĞIRLAŞIYOR: SOYKIRIM UYARISI
Bölgeden gelen haberler durumun kısmen kontrol altına alındığını öne sürse de Alevi toplumunun olası yeni saldırılar nedeniyle tedirginliği sürüyor. SOHR verilerine göre, mart ayından bu yana yaşanan şiddet olaylarında çoğu Alevi sivil olmak üzere yaklaşık 1.700 kişi hayatını kaybetti.
Almanya merkezli Suriye İnsan Hakları Derneği (AHRS) ise Humus’ta Alevilere, Ermenilere ve Hristiyanlara yönelik saldırıları kınayarak, Alevilerin ve diğer azınlık gruplarının Suriye’de “soykırım tehlikesi” altında yaşadığı uyarısında bulundu. Şam yönetimine bağlı silahlı grupların protestocuları tehdit etmeye ve eylemleri şiddet yoluyla bastırmaya devam ettiği bildirildi.
