Dünya Çapında Çocuklarda Hipertansiyon Artışı: 2000–2020 Arasında İki Katına Yaklaşan Risk
Lancet Child and Adolescent Health dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı analiz, 21 ülkeden 96 çalışmaya dayanan 400 binden fazla çocuğun verisini inceledi. Buna göre 2000 yılında yüzde 3.2 olan yüksek tansiyon oranı, 2020 yılında yüzde 6.2’ye yükseldi. Bu artış, dünya genelinde yaklaşık 114 milyon çocuğun hipertansiyonla yaşadığını gösteriyor.
Uzmanlar, bu durumun ileride kalp hastalıkları, böbrek yetmezliği ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor. Çalışmanın yazarlarından Prof. Igor Rudan, artışın sağlık profesyonelleri ve ebeveynler için ciddi bir uyarı sinyali olduğunu söyledi.
Araştırma, çocukluk çağı obezitesinin yüksek tansiyondaki bu artışın önemli bir itici gücü olduğunu ortaya koyuyor. Obez çocukların yaklaşık yüzde 19’unda hipertansiyon görülürken, sağlıklı kilodaki çocuklarda bu oran yüzde 3’ün altında.
Bulgulara göre çocuk ve ergenlerin yüzde 8.2’sinde prehipertansiyon (yüksek ama henüz hipertansiyon düzeyine ulaşmamış tansiyon) bulunuyor. Bu oran ergenlik döneminde yüzde 11.8’e kadar çıkarken, küçük çocuklarda yaklaşık yüzde 7 civarında. Özellikle erkek çocuklarda tansiyonun 14 yaş civarında hızla yükseldiği belirtiliyor.
Royal College of Paediatrics and Child Health Başkanı Prof. Steve Turner, çocuklarda tip 2 diyabet, astım ve ruhsal sağlık sorunlarının da obeziteyle birlikte görülmeye başlandığını ifade ederek, “Bu eğilimler değişmezse, halk sağlığı açısından büyük bir krizle karşı karşıyayız” dedi.
Zhejiang Üniversitesi’nden Dr. Peige Song ise yaşam tarzının bu artışta büyük payı olduğunu vurgulayarak, “Tuz ve şeker oranı düşük; meyve, sebze ve tam tahıllar açısından zengin bir beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve ekran başında geçirilen sürenin azaltılması bu riski büyük ölçüde düşürebilir.” dedi. Song ayrıca ailesinde hipertansiyon öyküsü olan çocukların düzenli tansiyon kontrolü yapması gerektiğini ve evde yapılan ölçümlerin erken teşhis için etkili olabileceğini söyledi.
İngiliz Kalp Vakfı’ndan Prof. Bryan Williams ise hipertansiyonun genellikle yetişkinliğe taşındığını ve kalp hastalığı ile felç riskini artırdığını belirtti. Obezite kaynaklı tansiyonun geri döndürülebilir olduğunu fakat hükümetlerin gıda endüstrisini daha sağlıklı ürünlere yönlendirmek için daha fazla önlem alması gerektiğini vurguladı.
