Soya Fiyatlarında Küresel Riskler ve Arz Endişeleri
Dünya genelinde tırmanan jeopolitik gerginlikler ile olumsuz iklim koşulları, emtia piyasalarında, özellikle tarımsal ürünler alanında keskin fiyat oynaklıklarına neden oluyor. Karadeniz’den Hürmüz Boğazı’na ve Kızıldeniz’in güneyine kadar uzanan bölgelerde tahıl ticaret yollarını sekteye uğratan silahlı çatışmalar; Avrupa ve ABD’yi vuran aşırı sıcak hava dalgaları ile önemli tarım alanlarında artan El Niño riski, küresel gıda enflasyonu tehlikesini yeniden gündeme taşıdı.
ABD’de Kuraklık Alarmı ve Soya Verimi Üzerindeki Etkileri
Enerji ve gübre fiyatlarındaki artışlar, soya fasulyesi fiyatlarındaki yükselişi destekliyor. ABD’nin tarım merkezlerindeki kuraklık ise arz endişelerini canlı tutuyor. Kurak hava koşullarının soya fasulyesindeki verim potansiyelini ciddi oranda düşürebileceği tahmin ediliyor. Soya fasulyesinin ağustos ayı içinde kabuk oluşumu ve kabuk dolumu evresine girecek olması sebebiyle, bu dönemde yaşanacak iklim koşullarının küresel nihai üretimi büyük ölçüde belirleyeceği öngörülüyor.
Piyasa Verileri: Chicago Ticaret Borsası’nda Rekor Seviyeler
Yaşanan gelişmeler ışığında, Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören soya fasulyesinin kile başına fiyatı 12,49 dolara ulaşarak Mayıs 2024’ten bu yana kaydedilen en yüksek değere çıktı. Mayıs 2024 döneminde soya fasulyesi fiyatı 12,58 dolar seviyesini test etmişti. Güncel verilere göre, soya fasulyesinin kile başına fiyatında 2025 sonuna kıyasla yüzde 18,9 oranında artış gerçekleşti.
Çin’in Alımları ve Piyasaya Yansıyan Talep Artışı
Ana nedenlerden biri olarak dünyanın en büyük soya fasulyesi ithalatçısı olan Çin’in alımları öne çıkıyor. Anadolu Ajansı muhabirine değerlendirmelerde bulunan vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, fiyatlardaki tırmanışın tek bir sebebe bağlanamayacağını vurguladı ve Çin’in son dönemde ABD’den yeni soya fasulyesi tedarik ettiğini belirtti. Ergezen’in aktardığı verilere göre, yalnızca iki hafta içinde ABD’den Çin’e 812 bin tonluk soya fasulyesi satışı gerçekleştirildi.
Uzman Değerlendirmesi: İklimsel Faktörler ve Rekolte Beklentileri
Ergezen, ABD’de sıcaklıkların yüksek, yağışların düzensiz olduğunu işaret etti; Brezilya ve ABD’nin dünya üreticileri arasında önde geldiğini, Brezilya’da El Niño etkisi nedeniyle sıcaklıklarda değişkenlik görüldüğünü söyledi. El Niño’nun bir miktar verim kaybına, yani rekoltede düşüşe yol açmasının beklendiğini ve bunun fiyatlamalara yansıyacağını belirtti. Brezilya’nın dünyanın en büyük soya fasulyesi üreticilerinden olduğunu, El Niño’nun burayı etkilemesinin beklendiğini ve El Niño’nun 2027 başına kadar devam etmesinin öngörüldüğünü aktardı. Ergezen, güçlü bir El Niño görülmesi halinde soya fasulyesi rekoltesinin beklenenden daha fazla azalabileceğini, bunun da önümüzdeki 6 aylık dönemde fiyatların güçlü kalmasına neden olabileceğini ifade etti.
Stok ve Talep Dinamikleri
Bu tablo çerçevesinde soya fasulyesi stoklarının güçlü bir konumda olmadığı vurgulandı. Talep cephesinde belirgin bir artış gözlemleniyor; Çin’in yoğun alımları ile petrol fiyatlarındaki yükselişin biyodizel ve biyoyakıt talebini artırdığı bilgisi paylaşıldı.
