Karaciğer Yağlanması: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Günümüzde karaciğer yağlanması yaygın görülen bir sağlık sorunudur. Karaciğer hücrelerinde yağ birikimiyle oluşur ve ilerlediğinde karaciğerde ciddi hasarlara yol açabilir. Hastalığın sinsice ilerleyebildiğine dikkat çeken İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, karaciğer yağlanmasının nedenlerinden tedavi yollarına kadar bilinmesi gereken birçok önemli noktaya değindi.
Nedenleri
İşte başlıca nedenler:
Risk Faktörleri
Obezite hastalarının yaklaşık %90’ında karaciğer yağlanması görülür. Diyabet ve yüksek kolesterolü olan kişilerde de risk artar. Karaciğer yağlanması olanların büyük çoğunluğunda insülin direnci bulunur; insülin direnci karaciğer hücrelerine glikoz girişini zorlaştırır ve yağlanmaya yol açar.
Beslenme ve Yaşam Tarzının Rolü
Yanlış beslenme karaciğer yağlanmasının en önemli nedenidir. Fruktozdan zengin mısır şurubu içeren yiyecek ve içecekler, işlenmiş ve trans yağlardan zengin diyet ile aşırı kalori alımı önce göbek bölgesinde, sonra karaciğerde yağlanmaya neden olur. Karaciğer hepatosit adı verilen milyonlarca hücreden oluşur; normalde az miktarda yağ içerir. Karaciğer kendi ağırlığının %5’inden fazlasını yağ içerirse veya biyopside hepatositlerin %5’inden fazlasında yağ damlacıkları görülürse hepatosteatoz var demektir.
Hepatosteatoz toplumda %30-40 oranında görülebilir ve sıklığı giderek artmaktadır.
Belirtiler
Karaciğer yağlanması kişiden kişiye değişen belirtiler verebilir veya hiç semptom olmayabilir. Dikkat edilmesi yararlı olabilecek işaretler şunlardır:
Tanı İçin Kan Testleri
Karaciğer yağlanmasını gösteren spesifik bir kan testi yoktur. Karaciğer enzimleri olarak bilinen SGOT, SGPT, alkali fosfataz ve Gamma GT testleri normal sınırlarda olabilir veya birkaçı hafif yükseklik gösterebilir.
Albümin düzeyinde düşüklük, bilirubin düzeylerinde hafif yükseliş görülebilir. Alkolik hepatit durumunda lökosit sayısında artış ve sedimentasyonda yükselme de olabilir.
Tanı Yöntemleri
Biyopsi dışındaki tanı yönteminde karaciğerin ultrasonografik tetkiki kullanılır.
Ultrason basit yağlanma ile daha ileri yağlanma evreleri arasında net ayrım yapamayabilir; ancak siroz bulguları ultrasonla görülebilir.
Korunma ve Önleme Önerileri
Karaciğer yağlanmasına karşı alınabilecek önlemler şunlardır:
Tedavi ve İlerleme
Tedavi edilmeyen karaciğer yağlanması siroza kadar ilerleyebilir ve ileri evrelerde karaciğer nakli gerekebilir. Ancak erken teşhisle tedavi mümkündür. Tedavinin temelini yaşam tarzı değişiklikleri oluşturur; sağlıklı beslenme, kilo verme ve düzenli egzersizle karaciğer yağlanması geri döndürülebilir.
