İstanbul Barometresi Aralık 2025: Gıda Güvenliği ve Borç Baskısı Şehri Evde Tutar
İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) yayımladığı “İstanbul Barometresi” Aralık 2025 sonuçları, megakentte ekonomik krizin derinleştiğini gösteriyor. Araştırma, İstanbulluların neredeyse yarısının yeterli gıdaya ulaşma konusunda ciddi endişe taşıdığını ve kredi kartı borçları ile geçim zorluklarının yaşam tarzında köklü değişikliklere yol açtığını ortaya koyuyor. Raporun yıllık özetinde ekonomi, yargı ve siyaset kentin ana gündem maddeleri olarak öne çıktı; özellikle gıda güvenliği ve borçluluk oranlarındaki artış, geçim baskısının en somut göstergeleri olarak kayda geçti.
Gıda Güvenliğinde ‘Eylül’ Alarmı
Hanede yeterli gıdaya erişim kaygısı, 2025 yılının Eylül ayında zirveye ulaştı. Yeterli gıdaya ulaşma konusunda endişe duyduğunu belirten İstanbulluların oranı yüzde 49,4 olarak ölçüldü. Bu oran içindeki dağılım şu şekilde gerçekleşti:
- Sıklıkla endişe duyanlar: %17,9
- Bazen endişe duyanlar: %13,3
- Nadiren endişe duyanlar: %8,2
Yılın son aylarında bu kaygı kısmen gerilemiş olmakla birlikte, Kasım 2025 itibarıyla yüzde 45,1 gibi yüksek bir seviyede seyretmeye devam etti. Gıdaya ulaşmada duyulan endişe, kent genelinde gündem maddelerinden biri olmayı sürdürdü.
Kredi Kartı Borçlarında ‘Asgari’ Sarmalı
İstanbulluların borç ödeme kapasitesi, yılın son ayında ciddi bir daralma gösterdi. Kredi kartı borçlarını ödeyemeyen veya sadece asgari tutarı karşılayabilenlerin oranlarında rekor artış kaydedildi. Aralık 2025 verilerine göre ödeme durumu şu şekilde raporlandı:
- Sadece asgari tutarı ödeyebilenler: %35,4 (Kasım: %31,3)
- Hiç ödeme yapamayanlar: %9,6
- Ödeme zorluğu yaşayan toplam kesim: %45,0
Bu veriler, hanehalklarının kredi kartı borçlarında artan baskıyla karşı karşıya olduğunu ve borç yönetiminde güçlük yaşandığını gösteriyor.
Sosyal Yaşam ‘Ev’e Hapsoldu
Ekonomik baskılar, İstanbulluların tüketim ve eğlence alışkanlıklarını da kısıtladı. Araştırmaya katılanların büyük çoğunluğu tasarruf yapamadığını belirtti ve temel dışı harcamalarda belirgin düşüş rapor edildi. Veriler şu başlıklarda öne çıktı:
- Dışarıda yeme-içme: Katılımcıların %63,4’ü son bir ayda dışarıda yeme-içme alışkanlıklarının azaldığını bildirdi.
- Giyim harcamaları: Katılımcıların %55,8’i giyim alışverişlerini azalttığını belirtti.
- Yılbaşı kutlamaları: 2024 sonunda yılbaşını evde geçirenlerin oranı %91,8 iken, 2025 sonunda bu oran %93,1’e yükseldi. Katılımcıların %30,8’i ekonomik sebeplerle kutlama şeklinin değiştiğini ifade etti.
Bu bulgular, İstanbulluların sosyal yaşamında daralma ve tasarruf önceliğinin arttığını, temel olmayan harcamaların geri çekildiğini ortaya koyuyor.
