Kish Invex 2025’te ‘insansı robot’ tanıtımı skandalı
14 Kasım 2025’te Kiş Adası’nda düzenlenen Kish Invex 2025 Teknoloji Fuarı’nda tanıtılan “dünyanın en ileri insansı robotları” iddiası sahte çıktı. Açılışta sahneye çıkan “Miss Data” adlı kadın figür, LED gözlükleri ve vücuduna işlenmiş ikili kod desenleriyle dikkat çekti. Sahnedeki erkek figür de aynı konseptte tasarlanmıştı.
Miss Data’nın sözleri ve ilk izlenim
Sahnedeki kadın robot kendisini “Blok zincirinde yaşıyorum, gülmeyi bilmiyorum.” sözleriyle tanıttı. Ziyaretçiler ve sosyal medya kullanıcıları birkaç saat içinde robotların aslında insan olduğunu fark etti. “Miss Data”nın yüzündeki sivilce izleri, doğal nefes alışı ve göz kırpmaları sahtekârlığı ele verdi; erkek robotun ise sadece kostüm giymiş bir aktör olduğu anlaşıldı.
Sosyal medyada tepkiler
Görüntülerin yayılmasıyla birlikte İranlı kullanıcılar sosyal medyada ülkeleri ile dalga geçti. Öne çıkan yorumlar arasında şunlar yer aldı:
- “Devletin robotu sivilce yapıyor ama gülmüyor”
- “Yalandan anlamada bile geri kalmışız”
- “Bütçe baskıya harcanınca robot da makyajla yapılıyor”
Tepkiler kısa sürede milyonlarca kişiye ulaştı ve olay küresel çapta viral oldu.
Geçmiş iddialarla ilişkilendirme
Yaşananlar, İran’ın daha önceki tartışmalı teknoloji iddialarını da yeniden gündeme taşıdı. Bunlar arasında kömür koklayarak koronavirüs tespit ettiğini öne süren Mostaan cihazı, çalışmadığı ortaya çıkan kuantum işlemci ve varlığı belirsiz hipersonik füzeler yer alıyor. Muhalif kesimler son olayı “Devletin kronik propaganda ve yalan kültürünün en son örneği” olarak değerlendirdi.
Resmi açıklama eksikliği
Kish Invex 2025 fuar yönetimi ve İran Bilgi ve İletişim Teknolojileri Bakanlığı henüz hiçbir açıklama yapmadı. Devlet medyası da skandalı görmezden gelmeyi tercih etti.
