Kongre’den Türkiye’ye F-35 ve S-400 Endişesi: Ortak Ret ve Yaptırım Uyarısı
ABD’de savunma politikaları yeniden Türkiye gündeminin merkezine yerleşti. Temsilciler Meclisi’nde, Demokrat Nevada vekili Dina Titus öncülüğünde bir grup milletvekili, Trump yönetiminin Türkiye’ye F-35 savaş uçağı satışı veya Ankara’nın yeniden ortak üretim programına alınması ihtimaline karşı Kongre yetkilerini devreye sokmaya hazırlanıyor.

Milletvekilleri, böyle bir adımın ABD’nin mevcut yaptırım rejimiyle doğrudan çelişeceğini savunuyor ve özellikle “Ortak Ret Kararı” mekanizmasının kullanılmasını gündeme taşıyor. Söz konusu girişim, yürütmenin Türkiye’ye yönelik savunma politikalarında esneklik sağlaması halinde Kongre’nin bunu durdurabilecek yasal adımlar atabileceği anlamına geliyor.

Trump’ın açıklamaları dikkat çekmişti
Tartışmalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz hafta Türkiye hakkında yaptığı açıklamalarla yeniden hız kazandı. Trump, Türkiye’nin NATO içindeki rolüne dikkat çekerek, Ankara’ya yönelik bazı savunma ihracatlarının yeniden değerlendirilebileceğini ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı “memnun edecek gelişmeler” olabileceğini ima etmişti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise konuya temkinli yaklaşarak, F-35 satış ihtimalinin hâlâ hukuki ve teknik inceleme sürecinde olduğunu belirtti. Vance, ABD yasalarına uyumun teyit edilmesi gerektiğini vurgulayıp tüm güvenlik ve düzenleyici şartların masada olduğunu ifade etti.
Rusya’dan alınan S-400’ler gündemde
Kongre’de hazırlanan mektupta en kritik vurgu, Türkiye’nin Rusya’dan aldığı S-400 hava savunma sistemi oldu. Milletvekilleri, Ankara’nın bu sistemi tamamen devre dışı bıraktığına veya elden çıkardığına dair herhangi bir resmi kanıt bulunmadığını belirtiyor ve bu nedenle CAATSA yaptırımlarının hâlâ geçerliliğini koruduğu görüşünde.
Ayrıca milletvekilleri, Türkiye’nin F-35 programına geri dönüşünün ABD’nin “Düşmanlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası” (CAATSA) kapsamındaki yükümlülüklerini fiilen etkisiz hâle getirebileceği uyarısını yaptı. Kongre üyeleri, yönetimin böyle bir adım atması durumunda hızlı şekilde karşı yasa tasarısı veya “ortak ret kararı” çıkarabileceklerini belirtti.

