Robinson Crusoe Adası’ndaki Son Dendroseris İçin Eksiksiz Koruma Operasyonu
Şili anakarasından yaklaşık 673 kilometre uzaklıktaki volkanik Robinson Crusoe Adası’nda, dünyanın en nadir ağaçlarından Dendroseris neriifolia türünün doğada yalnızca tek bir bireyi kaldı. Sarp bir uçurumun kenarında bulunan ve halatlarla desteklenerek ayakta tutulan bu son ağaç, Şili Ulusal Orman Kurumu (CONAF) korucuları tarafından 24 saat gözetim altında tutuluyor.
Tür, 1830’larda İtalyan botanikçi Carlo Bertero tarafından tanıtıldığında adada sağlıklı bir popülasyona sahipti; ancak aşırı otlatma, erozyon, istilacı türler ve orman kesimleri nedeniyle dramatik bir gerileme yaşandı. 1980’de yedi ağaca düşen popülasyon bugün yalnızca tek bir bireye indi.
Her Mart Ayında Gerçekleştirilen Zorlu Tohum Toplama Operasyonu
Tohumların olgunlaştığı her mart ayında CONAF korucuları zorlu bir operasyona girişiyor. Adada hiçbir araç yolunun bulunmaması nedeniyle korucular önce yaklaşık 4 saatlik bir yürüyüş, ardından 2 saatlik dik bir tırmanışla uçurumdaki ağaca ulaşıyor. Korucular gövdeye tırmanarak olgunlaşan tohumları ağlarla topluyor.
Toplanan tohumlardan 29 tanesi İngiltere’deki Kew Gardens Milenyum Tohum Bankası’na gönderildi. Yapılan röntgen analizinde 25 tohumun canlı ve çimlenme yeteneğine sahip olduğu belirlendi. Kontrollü laboratuvar ortamında 7 tohum başarıyla filizlenerek kök saldı.
Tohum Bankasındaki İlk Dendroseris Örneği ve Koruma Stratejileri
Bu adım, tamamı nesli tükenme tehlikesi altında bulunan 11 türlük Dendroseris cinsinin bir tohum bankasında koruma altına alınan ilk örneği oldu. Kew Wakehurst ortaklık sorumlusu Alice Hudson, tohum bankalarının yalnızca acil durum yedeği olmadığını; bitkilerin çimlenme sırlarını çözerek geleceğin gıda ve ilaç kaynaklarına ulaşmada da kritik rol oynadığını vurguladı.
Fidanların Geri Dikilmesi ve Gelecek Planları
Laboratuvarda büyüyen fidanlar çiçeklenme yaşına geldiğinde yeni tohum nesilleri üretecek. Elde edilen çimlenme protokolleri Şili’deki koruma ekipleriyle paylaşılacak. Uzun vadeli hedef, üretilen fidanları Robinson Crusoe Adası’ndaki korumalı alanlara ve Şili’deki botanik bahçelerine dikmek.
Bilim insanları, gelecekte bu denli ulaşılmaz bölgelerdeki son ağaçların tohumlarını toplamak için drone teknolojisinden yararlanmayı planlıyor.
