Çin, uzay teknolojilerinde özel sektörün rolünü güçlendirmeye devam ediyor. Xinhua ajansının aktardığına göre JILIN-1 Kuanfu 02B-07 ile Şütienyüşing 01 ve 02 adlı üç uydu, Gravity-1 Y2 roketiyle Sarı Deniz’de Hayyang kenti açıklarındaki bir gemi platformundan başarıyla uzaya gönderildi. Fırlatma, Şandong merkezli Orienspace şirketinin geliştirdiği roketin ikinci kez kullanılmasıyla dikkat çekti.
Ocak 2024’te ilk fırlatmasını gerçekleştiren Gravity-1, katı yakıtla çalışan en güçlü roket olarak kabul ediliyor. Roket, Alçak Yer Yörüngesi’ne 6,5 ton ve Güneş Eş Zamanlı Yörünge’ye 4,2 ton yük taşıma kapasitesiyle öne çıkıyor. Katı yakıtlı sistemler genellikle sıvı yakıtlı roketler kadar güçlü olmasa da, sağladıkları pratiklik sayesinde daha hızlı, verimli ve düşük maliyetli fırlatmalar gerçekleştirilmesine olanak tanıyor.
Çin’in Özel Uzay Girişimlerine Artan Desteği
Son yıllarda ticari uydu talebinin artması ve uzayı daha erişilebilir kılma amacı, özel girişimlerin önünü açtı. ABD’deki SpaceX’in elde ettiği başarı, Çin’in de bu alanda özel yatırımcıları destekleme kararı almasına yol açtı. Devlete ait uzay ve havacılık kurumlarında görev yapmış mühendislerin öncülüğünde 2020’de kurulan Orienspace, kendi roketiyle fırlatma yapan beşinci Çinli özel girişim oldu.
Ülkede faaliyet gösteren diğer önemli özel roket üreticileri arasında Galactic Energy (Ceres-1), i-Space (SQX-1Y1), Space Pioneer (Tienlong-2 / TL-2) ve Landspace (Cuçüe-2 / ZQ-2) şirketleri yer alıyor. Bu şirketler, Çin’in sivil ve ticari uzay sektöründeki rekabet gücünü her geçen gün artırıyor.
“Uzun Yürüyüş” Roketleri ve Kamu Programı
Çin’in resmi uzay faaliyetlerinin temelini, Çin Uzay Havacılık Bilimi ve Teknolojisi Şirketi tarafından geliştirilen Uzun Yürüyüş (Long March) adlı taşıyıcı roketler oluşturuyor. Özel üreticilerin rekabete dahil olması ise bu güçlü altyapıyı tamamlayarak ülkenin uzay programına yeni dinamizm kazandırıyor. Gravity-1 gibi yenilikçi projeler, ticari fırlatmaları hızlandırırken Çin’in küresel uzay ekonomisindeki konumunu da güçlendiriyor.
