İskenderiye Feneri’nden Çıkarılan 22 Dev Blok: PHAROS Projesiyle Dijital Olarak Geri Getiriliyor
Uluslararası PHAROS projesi kapsamında yürütülen dev operasyon, arkeoloji dünyasında heyecan yarattı. Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi’nden (CNRS) Isabelle Hairy liderliğinde, Mısır makamları ve teknoloji devlerinin iş birliğiyle yürütülen çalışmalarda, her biri 70 ile 80 ton ağırlığında olan 22 devasa blok gün yüzüne çıkarıldı. Bu keşif, antik çağın en büyük mühendislik harikalarından biri kabul edilen İskenderiye Feneri’ni sadece kitaplardan çıkarıp dijital bir gerçekliğe dönüştürmeyi hedefliyor.
MISIR VE YUNAN MÜHENDİSLİĞİNİN KUSURSUZ SENTEZİ
Su altı çalışmalarında tespit edilen söveler, eşikler ve anıtsal döşeme taşları, fenerin inşa edildiği dönemdeki teknik dehanın kanıtı niteliğinde. Uzmanlar, çıkarılan bu devasa parçaların yapının görkemli giriş kapısına ait olduğunu belirledi. Bu bloklar, o dönemdeki Mısır ve Yunan mimari tekniklerinin nasıl bir sentezle birleştiğini ve bu devasa yapının nasıl ayakta tutulduğunu gözler önüne seriyor.
30 YILLIK SABIR: 3.300 OBJE KAYIT ALTINA ALINDI
İskenderiye Feneri’nin kalıntıları ilk olarak 1968 yılında fark edilse de, bilimsel ve sistemli kazılar 1994 yılında Jean-Yves Empereur tarafından başlatıldı. Otuz yıla yayılan bu zorlu süreçte arkeologlar; sfenkslerden dikilitaşlara, granit sütunlardan dev bloklara kadar 3.300’den fazla parçayı tek tek envantere geçirdi. Bugün ise en ileri fotogrametri ve dijital tarama yöntemleri kullanılarak, bu parçalar sanal ortamda dev bir yapboz gibi birleştiriliyor.
1.600 YIL BOYUNCA DÜNYANIN EN YÜKSEĞİYDİ
M.Ö. 3. yüzyılda, mimar Knidoslu Sostratus tarafından inşa edilen fener, 100 metreyi aşan boyuyla tam 1.600 yıl boyunca dünyanın en yüksek yapısı unvanını korudu. Pharos Adası üzerinde gemicilere binlerce yıl yol gösteren kule, 1303 yılındaki şiddetli depremle büyük hasar aldı. 1477’de ise Sultan Kayıtbay, yıkılan fenerin taşlarını bölgeye inşa ettirdiği kalede kullanarak yapının fiziksel varlığına son verdi. Şimdi ise teknoloji sayesinde bu eşsiz miras, görsel bir gerçeklik olarak dünya mirasına geri kazandırılıyor.
