ABD ile İran Arasında 107 Gün Süren Gerginlik Sona Erdi
ABD ile İran arasında 107 gün süren gerginlik, dün dijital ortamda imzalanan mutabakat zaptıyla sona erdi. ABD tarafında Başkan Donald Trump ile Başkan Yardımcısı JD Vance, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın imzası bulunan anlaşmanın 14 maddeden oluştuğu bildirildi. Basına sızan bilgilere göre anlaşmada savaşın sona ermesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, yaptırımların kaldırılması ve nükleer programla ilgili başlıklar yer alıyor.
Anlaşmanın 14 Maddesi
Al Arabiya’nın aktardığına göre Washington ile Tahran arasında 19 Haziran Cuma günü imzalanması beklenen 14 maddelik anlaşmanın içeriği şöyle:
- İran ve ABD, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan edecek; birbirlerine karşı güç kullanmama taahhüdü verecek.
- Taraflar birbirlerinin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve iç işlerine saygı gösterecek.
- Nihai anlaşma için en fazla 60 gün sürecek müzakereler yürütülecek.
- ABD, deniz ablukasını kaldıracak ve İran çevresindeki güçlerini nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde geri çekecek.
- İran, Hürmüz Boğazı ve bölgedeki ticari gemi trafiğini 30 gün içinde savaş öncesi seviyelere döndürecek.
- ABD ve ortakları, İran’ın yeniden yapılanması için en az 300 milyar dolarlık ekonomik kalkınma planı hazırlayacak.
- ABD, BM, UAEA ve tüm birincil-ikincil yaptırımlar dahil İran’a yönelik yaptırımları kaldırmayı taahhüt edecek.
- İran, nükleer silah üretmeyeceğini yeniden teyit edecek; zenginleştirilmiş uranyumun geleceği nihai anlaşmada belirlenecek.
- Nihai anlaşmaya kadar İran nükleer programında mevcut durumu koruyacak, ABD yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgedeki askeri varlığını artırmayacak.
- ABD, İran petrolü, petrokimya ürünleri ve ilgili bankacılık, sigorta ve taşımacılık faaliyetlerine muafiyet sağlayacak.
- İran’ın dondurulmuş varlıkları ve fonları kademeli olarak serbest bırakılacak ve kullanımına izin verilecek.
- Nihai anlaşmanın uygulanmasını denetleyecek ortak bir izleme mekanizması kurulacak.
- İran, 4, 5, 10 ve 11. maddelerin uygulanacağına dair güvence aldıktan sonra nihai anlaşma görüşmelerine başlayacak.
- Nihai anlaşma, BM Güvenlik Konseyi’nin bağlayıcı bir kararıyla onaylanacak.
Haberdeki bilgiler, tarafların imzaları ve maddelerin içeriği doğrultusunda aktarılmıştır; metne ek yorum yapılmamıştır.
