Nöbetçi Eczaneler
ABD–İsrail Saldırıları ve İran’ın Misillemeleri
ABD ve İsrail tarafından İran’a yönelik başlatılan saldırılar Ortadoğu’yu büyük bir gerilimin içine sürükledi. İran, kendisine yönelen saldırılara misilleme saldırılarıyla karşılık verirken, dönemin ABD Başkanı Donald Trump Beyaz Saray’daki kabine toplantısında savaş ve diplomasiye ilişkin önemli açıklamalar yaptı.
Trump’ın Açıklamaları: “İran’ın Nükleer Emellerinden Vazgeçmesi Kendi Elinde”
Trump, Ortadoğu’da yaşanan son gelişmelere değinerek “İran’ın nükleer emellerinden kalıcı olarak vazgeçme ve yeni bir yol çizme şansı artık kendi elinde. Bunu yapmak isteyip istemediklerini göreceğiz.” ifadelerini kullandı. Görüşmelerin sürdüğünü ve sonunda Tahran’ın elinde nükleer silah görmek istemediğini belirtti.
Trump, “İranlılar anlaşma yapmak için yalvarıyorlar, ben değil. Anlaşma yapmak için onlar yalvarıyorlar. Bir anlaşma yapıp yapamayacağımızı göreceğiz.” sözleriyle İran’ın masada olma talebine vurgu yaptı. Trump, İranlıların şu anda anlaşma yapma şanslarının olduğunu, bunun kararının ise İran’a ait olduğunu belirterek “İran’ın nükleer emellerinden kalıcı olarak vazgeçme ve yeni bir yol çizme şansı artık kendi elinde. Bunu yapmak isteyip istemediklerini göreceğiz. Eğer istemezlerse, onların en büyük kabusu olacağız.” dedi.
Başkan, “Şu anda bir anlaşma yapma şansları var, bu onlara kalmış.” diyerek, İran’la uzlaşılması halinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını ve İranlıların müzakere masasında “çok başarılı ve zeki” olduklarını ifade etti.
İddialar: İran’ın Yenilgiyi Kabul Ettiği ve Operasyon Süresi
Trump, İran’ın “yenilgiye uğradığını” kendi içinde kabul ettiğini ileri sürdü; İran ordusunun büyük oranda yok edildiğini ve Tahran’ın anlaşma yapmaya mecbur kaldığını iddia etti. Ayrıca operasyonun tamamlanmasının yaklaşık 4 ila 6 hafta süreceğini tahmin ettiklerini ve programın şu anda çok ilerisinde olduklarını söyledi.
NATO Eleştirileri ve Gelecek Tutumu
Trump, konuşmasında NATO’ya yönelik eleştirilerini tekrarladı; özellikle İngiltere’yi isim vererek NATO ülkelerinin İran konusunda ABD’ye yeterli desteği sağlamadığını belirtti. “NATO’dan çok hayal kırıklığına uğradık çünkü İran konusunda NATO hiçbir şey yapmadı. Onlar, her şey (İran’ın askeri gücü) yok edildikten sonra şimdi gemi göndermek istiyor.” dedi.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nda NATO’ya yardım ettiklerini hatırlatan Trump, bunun NATO için bir sınav olduğunu ve yardımı unutmayacaklarını ifade etti. Trump, “(NATO’ya) Biz her zaman yanında olacağız, en azından eskiden öyleydik; açıkçası dürüst olmak gerekirse artık bundan sonra emin değilim.” sözlerini kullandı. Eski Başkan Barack Obama’ya da atıfta bulunarak “Barack Hüseyin Obama, İran’ı İsrail’e tercih etti.” dedi.
Petrol ve Hürmüz Boğazı
Trump, İran petrolünü ele geçirmenin bir seçenek olup olmadığı yönündeki soruya “Ben bu konuyu açmazdım ama bu bir seçenek.” şeklinde yanıt verdi. Hürmüz Boğazı’ndan geçecek petrolü ABD’nin ihtiyaç duymadığını, başta Çin, Japonya ve Avrupa ülkelerinin buradan geçecek petrole ihtiyaç duyduğunu belirtti ve ABD’nin çok fazla petrole sahip olduğunu söyledi.
Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için belirlediği cuma günkü son tarihe İran’ın uyup uymayacağının henüz bilinmediğini belirterek, işlerin yolunda olup olmadığını Steve Witkoff, JD Vance ve Jared Kushner’ın kendisine bildireceğini ifade etti.
Askeri Müdahale Sorularına Tepki
Bir muhabirin “Amerikan askerleri, uranyumu ele geçirmek için İran’a ayak basacak mı?” sorusuna Trump, “Diyelim ki bunu düşünüyorum ya da düşünmüyorum, neden bunu size söyleyeyim ki? Nasıl bir soru bu? Evet gideceğiz, yarın sabah 3’te gidiyoruz mu diyeyim?” sözleriyle yanıt verdi.
15 Maddelik Eylem Planı ve Arabuluculuk
ABD Başkanı Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Pakistan hükümeti aracılığıyla İran’a savaşı sona erdirmeye yönelik 15 maddelik eylem planı sunduklarını belirtti. Witkoff, dış politika ekibiyle ve arabulucu rolündeki Pakistan hükümeti aracılığıyla Tahran’a barış sürecinin çerçevesini oluşturan bu planı ilettiklerini aktardı.
Witkoff, “İran’ı, daha fazla ölüm ve yıkımdan başka kendileri için hiçbir iyi alternatifin bulunmadığı bu noktanın, bir dönüm noktası olduğuna ikna edip edemeyeceğimizi göreceğiz.” dedi ve Tahran yönetimiyle olumlu gelişme sağlanması halinde bunun İran, bölge ve dünya için harika bir gelişme olacağını ifade etti.
Görüşmeler sürerken İran ekibinin diplomatik süreçte pazarlıkta güçlü bir duruş sergileyeceklerine dair duyumlar alındığını belirten Witkoff, ABD’nin bu savaşta askeri yollarla tam bir üstünlük sağlayamayacağına inandıklarını ve bunun, “rejimin müzakere ekibine anlaşma yapma yetkisi vermediğine dair tartışılmaz işaretler” oluşturduğunu söyledi.
(AA)