Venezuela’yı Vuran İki Büyük Deprem: Karakasanın Çöküşü ve Ülke Genelinde OHAL İlanı
Venezuela’da 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde iki güçlü deprem meydana geldi. ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi’ne (USGS) göre ilk sarsıntı 7,2 büyüklüğünde olup Yaracuy eyaletindeki San Felipe yakınlarında kaydedildi; 39 saniye sonra Yumare yakınlarında 7,5 büyüklüğünde ikinci deprem yaşandı. Sarsıntılar başkent Karakas başta olmak üzere La Guaira, Aragua, Carabobo, Falcón, Miranda, Trujillo ve Yaracuy eyaletlerinde şiddetli hissedildi.
Komşu Kolombiya’da da başkent Bogota dahil birçok bölgede deprem paniği yaşandı. Depremlerin ardından Karakas’ın bazı semtlerinde binalar çöktü, çok sayıda yapıda ağır hasar oluştu. San Bernardino, Chacao, Altamira ve Los Palos Grandes çevresinde hasar ihbarları yoğunlaştı. Arama kurtarma ekipleri enkaz altında kalanlara ulaşmak için çalışma başlattı.
Chacao Belediye Başkanı Gustavo Duque, belediye sınırları içinde çöken binalar olduğunu ve çok sayıda kişinin enkazdan sağ çıkarıldığını açıkladı. Yaralılar hastanelere sevk edildi, kayıp ihbarları için acil durum merkezleri kuruldu.
Venezuela makamları, depremlerin hemen ardından kesin can kaybı sayısını paylaşmadı. Ancak yerel kaynaklar Karakas ve Falcón başta olmak üzere bazı bölgelerde ölü, yaralı ve kayıp ihbarları olduğunu bildirdi. USGS, 7,5 büyüklüğündeki ana deprem için en olası can kaybı aralığını 10 bin ile 100 bin arasında tahmin etti. Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez ilk açıklamada şu aşamada en az 32 kişinin öldüğünü ve 700 kişinin yaralandığını duyurdu; enkaz arama çalışmalarının devam etmesi nedeniyle bilançonun artmasının beklendiğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump, iki büyük depremin yıkıcı can kayıplarına yol açtığını, ABD’nin yardım etmeye hazır olduğunu ve tüm hükümet kurumlarına hızlıca harekete geçmeleri talimatını verdiğini söyledi. Yetkililer artçı sarsıntı riskinin sürdüğünü belirterek halka hasarlı binalara girmeme çağrısı yaptı. İlk depremlerin ardından bölgede çok sayıda artçı sarsıntı kaydedildi.
Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, ülke genelinde olağanüstü hâl (OHAL) ilan edildiğini açıkladı. Arama kurtarma ve acil müdahale çalışmalarının Venezuela Genelkurmay Başkanlığı bünyesindeki kriz mekanizmalarıyla koordine edileceğini duyurdu. Rodríguez, okulların tatil edildiğini, zorunlu olmayan faaliyetlerin askıya alındığını ve hasarlı binaların acilen denetleneceğini belirtti; önceliğin can kurtarmak olduğunu vurgulayıp halktan dayanışma ve sakinlik istedi.
Karakas yakınlarındaki Simón Bolívar Uluslararası Havalimanı altyapısında oluşan ağır hasar nedeniyle ikinci bir duyuruya kadar kapatıldı. İçişleri Bakanı Diosdado Cabello, Maiquetía Havalimanı’nda tavanın çöktüğünü ve tüm uçuşların iptal edildiğini açıkladı. Başkentte metro ve tren seferleri güvenlik gerekçesiyle durduruldu. Bazı bölgelerde elektrik ve iletişim hatlarında kesintiler yaşandı.
USGS, depremlerin ardından “yüksek can kaybı ve geniş çaplı hasar” ihtimaline dikkat çekti; bölgedeki yapı stokunun deprem karşısında kırılgan olduğunu ve bunun yıkım riskini artırdığını bildirdi. Venezuela’nın kuzeyi, Karayip Levhası ile Güney Amerika Levhası’nın kesişim hattında bulunuyor; bu nedenle kuzey kıyı şeridinde zaman zaman güçlü ve yıkıcı depremler görülebiliyor.
Depremlerin ardından Venezuela kıyıları ve Karayipler’in bazı bölgeleri için tsunami uyarısı yayımlandı; uyarı kapsamına Aruba, Curaçao, Bonaire, Porto Riko ve Virjin Adaları da alındı. ABD Tsunami Uyarı Sistemi, ilerleyen saatlerde tsunami tehdidinin ortadan kalktığını duyurarak uyarıları kaldırdı.
Çok sayıda ülke Venezuela’ya yardım teklifinde bulundu. ABD Dışişleri Bakanlığı arama kurtarma ekipleri, tıbbi yardım ve insani malzeme için hazırlık yapıldığını bildirdi. El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele, 300 arama kurtarma görevlisi ve sağlık personeli ile tıbbi malzeme ve temel ihtiyaçların gönderilmek üzere hazır bekletildiğini açıkladı.
Depremler, Venezuela’da Carabobo Muharebesi’nin yıl dönümü nedeniyle resmî tatil günü sırasında meydana geldi; bu nedenle birçok kişi sarsıntı anında evlerindeydi.
Aynı saatlerde Japonya’nın kuzeydoğusunda da güçlü bir deprem kaydedildi. Iwate eyaleti açıklarında ilk büyüklük 6,9 olarak açıklanırken, Japonya Meteoroloji Ajansı daha sonra büyüklüğü 7,2 olarak güncelledi. Deprem Honshu Adası’nın doğu kıyılarında hissedildi; Japonya’da tsunami uyarısı yapılmadı ve ilk bilgilere göre can kaybı veya büyük çaplı hasar bildirilmedi.
