TEPAV Raporu: İmalatta İstihdam Daralıyor — Tekstil ve Giyimde 116 Bini Aşan Kayıp, İnşaatta Büyük Artış
Türkiye ekonomisinin lokomotifi olan imalat sanayisinde çarklar yavaşlıyor; fatura yine emekçiye kesiliyor. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından SGK verilerine dayanarak hazırlanan İstihdam İzleme Bülteni’nin Eylül 2025 sayısı yayımlandı. Rakamlar, emek yoğun sektörlerdeki krizin boyutunu ve sanayideki kan kaybının derinleştiğini ortaya koydu.
Toplam sigortalı çalışan sayısı yıllık bazda yüzde 2,2 artsa da detaylara bakıldığında imalat sektöründeki çöküş dikkat çekiyor. Veriler, emek yoğun imalat sanayilerinde işten çıkarmaların hızlandığını ve istihdam kayıplarının belirginleştiğini gösteriyor.
TEKSTİL VE GİYİMDE TARİHİ ÇÖKÜŞ
Raporun en can yakıcı kısmı, ihracatın amiral gemisi olan tekstil ve hazır giyim sektörlerinde yaşandı. Emek yoğun bu imalat kollarında işten çıkarmalar hız kazandı. Verilere göre tablo şöyle:
- Giyim Eşyaları İmalatı: Eylül ayında 78.825 kişi işini kaybetti; bu sektörde sigortalı çalışan sayısı geçen yıla göre yüzde 11,8 azaldı.
- Tekstil Ürünleri İmalatı: Kayıp 37.140 kişi oldu.
- Toplam Kayıp: Sadece bu iki sektörde 116 bini aşkın çalışan istihdam dışı kaldı.
FABRİKA YERİNE İNŞAAT: ÜRETİM DÜŞTÜ, BETON YÜKSELDİ
Veriler, Türkiye ekonomisinin “üretimden” uzaklaşıp yeniden inşaata dayalı bir modele kaydığını gösteriyor. Eylül 2025 itibarıyla imalat sektöründeki istihdam yıllık yüzde 2,9 gerilerken inşaat sektöründeki çalışan sayısı yüzde 6,4 arttı. İnşaattaki bu artışın başını 145.070 yeni istihdam ile “bina inşaatı” sektörü çekti. Bunu perakende ticaret ve yiyecek-içecek hizmetleri takip etti.
İSTANBUL BOŞALIYOR, DEPREM BÖLGESİ DOLUYOR
İstihdam haritasında da büyük bir değişim var. Sanayinin kalbi İstanbul kan kaybederken, yeniden imar faaliyetlerinin sürdüğü deprem bölgesinde istihdam patlaması yaşandı.
- En Çok Kayıp: Yıllık bazda çalışan sayısının en çok düştüğü il 24.554 kişi ile İstanbul oldu; onu Mersin ve Bursa izledi.
- En Çok Artış: Yıkımın en ağır olduğu Hatay, 93.451 kişilik artışla istihdamın en çok büyüdüğü il oldu. Hatay’ı Ankara, Malatya ve Kahramanmaraş takip etti.
İŞ YERİ SAYISI ARTTI AMA SANAYİDE DEĞİL
Türkiye genelinde iş yeri sayısı yıllık yüzde 2,6 artarak 2 milyon 276 bine ulaştı. Ancak açılan yeni iş yerlerinin büyük çoğunluğunu perakende ticaret oluşturdu. 36.671 yeni dükkan ve mağaza açılırken, sanayi tarafındaki kapanmalar raporun satır aralarındaki acı gerçeği ortaya koydu.
TEPAV’ın İstihdam İzleme Bülteni, emek yoğun üretim sektörlerinde derinleşen istihdam kayıplarını ve ekonomideki yapısal kaymayı net verilerle sergiliyor. Raporda öne çıkan veriler, üretimden inşaata kayma ve bölgesel istihdam değişimlerinin ekonomideki dengeleri yeniden şekillendirdiğini işaret ediyor.
