Nöbetçi Eczaneler
Bursa’dan Türkiye’ye Tekstil Sektöründe Kayıp ve Dönüşüm
Bursa bir zamanlar Osmanlı döneminin ipek başkenti olarak anılıyor ve yüzyıllar boyunca dünya tekstilinin merkezlerinden biri oldu. Ancak The Economist dergisi, Türkiye’nin efsanevi tekstil endüstrisinin artık ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Ülke hâlâ dünyanın önde gelen tedarikçileri arasında bulunsa da, küresel pazar payı son otuz yılın en düşük seviyesine inerek yüzde 3’ün altına geriledi.
İHRACATTA VE İSTİHDAMDA GERİLEME
The Economist’in analizine göre 2025’in ilk yarısında Bangladeş ve Vietnam ihracatlarını çift haneli oranlarda artırırken Türkiye’nin tekstil ihracatı yüzde 6,9 oranında geriledi. 2022’de 22 milyar dolar olan tekstil ihracatının bu yıl 17 milyar dolara düşmesi bekleniyor; bu da üç yılda yaklaşık yüzde 23’lük bir kayıp anlamına geliyor. Kriz yalnızca ihracat rakamlarını değil istihdamı da etkiledi: Yaklaşık 310 bin kişinin işini kaybettiği, 6 bin işletmenin kapandığı ve yüzlerce fabrikanın üretimini Mısır’a taşıdığı bildiriliyor.
AŞIRI DEĞERLİ LİRA VE YÜKSEK FAİZLERİN ETKİSİ
Dergi, çöküşün temel nedenlerinden birinin yüksek faiz oranları ve aşırı değerli Türk lirası olduğunu belirtiyor. Enflasyonun yüzde 33 seviyesinde seyrettiği Türkiye’de, 2022’den bu yana asgari ücret dolar bazında yüzde 60’tan fazla artarak 383 dolardan 620 dolara yükseldi. Bu durum ihracatçıların rekabet gücünü önemli ölçüde zayıflattı. Türk İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, “Avrupalı alıcılar geçmişte Çin’den yüzde 15-20 pahalı olsak da bizi tercih ederdi, ancak fark yüzde 50’ye çıkınca artık tercih etmiyorlar,” diyerek tabloyu özetledi.
ÇİN TEKSTİLDE YENİDEN LİDER KONUMDA
Avrupa pazarında Çin yeniden öne geçti. 2025’in ilk yarısında Avrupa Birliği’ne yapılan Çin tekstil ihracatı yüzde 20 arttı. ABD’nin ticaret politikalarında yaptığı değişiklikler de siparişlerin yeniden Çin’e yönelmesine neden oldu.
SURİYELİ İŞGÜCÜNÜN DÖNÜŞÜ SEKTÖRÜ ZORLADI
Son on yılda Türkiye’deki tekstil atölyelerinde 250 ila 400 bin Suriyeli mülteci çalışıyordu. Ancak iç savaşın sona ermesi ve Esad rejiminin 2024 sonunda çökmesinin ardından bu işçilerin yaklaşık yüzde 20’si ülkelerine geri döndü. Bu gelişme sektörde iş gücü açığına yol açtı. Giyimkent Başkanı Muzaffer Cevizli, “Gençler artık masa başı işleri tercih ediyor. Rekabetçi ücret versek bile işçi bulamıyoruz,” diyerek durumu değerlendirdi.
SEKTÖRDE YAPISAL DÖNÜŞÜM KAÇINILMAZ
The Economist, Türkiye’nin tekstil sektöründeki düşüşün geçici bir dalgalanma değil, kalıcı bir dönüşüm süreci olduğunu vurguluyor. Ucuz iş gücü avantajını kaybeden Türkiye’nin artık markalaşma, tasarım, hızlı teslimat ve niş üretim gibi alanlara yönelmesi gerektiği belirtiliyor. Bazı büyük firmalar — örneğin Eroğlu ve LC Waikiki — üretimlerinin bir kısmını Mısır’a taşımaya başladı. Dergi, Türkiye’nin yeniden yükselişe geçebilmesi için “Avrupa’nın Çin’i olma” hedefinden vazgeçip kendi kimliğini yeniden inşa etmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
