TÜİK 2025 Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri Açıklandı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerini yayımladı. Araştırma, 2024 yılı gelirlerini referans alarak toplumun gelir düzeyine ilişkin ayrıntılı veriler sundu. Göreli yoksulluk oranı, bir önceki yıla kıyasla 0,6 puan düşüşle yüzde 13,0 seviyesine geriledi; buna karşın maddi yoksunluk ve sosyal dışlanma göstergeleri halkın önemli bir kesiminin temel ihtiyaçlara erişimde zorluk yaşadığını ortaya koyuyor.
Genel Görünüm ve Temel Bulgular
Rapor, toplumun geniş bir kesiminin günlük yaşam standartlarında sıkıntılar yaşadığını belgeliyor. Halkın yarısı bir haftalık tatil giderini karşılayamazken, her üç kişiden biri et veya balık içeren bir öğün maddi imkânsızlık nedeniyle tüketemiyor. Ayrıca milyonlarca çocuğun sosyal dışlanma riski altında olduğu görülüyor.
Çocuklar ve Gençler Başta Olmak Üzere Risk Altındaki Gruplar
Resmi verilere göre toplumun yüzde 27,9’u yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında yaşıyor. Yaş gruplarına göre dağılım, geleceğe dair endişe verici bir tablo sergiliyor: 0-17 yaş grubundaki çocuk ve gençlerin yüzde 36,8’i risk altında; 18-64 yaş grubunda oran yüzde 25,1; 65 ve üstü yaştaki emeklilerde ise yüzde 22,8 olarak kaydedildi.
Maddi Yoksunluk ve Günlük Hayata Etkileri
Raporun maddi ve sosyal yoksunluk göstergeleri, ekonomik zorlukların yoğunluğunu gözler önüne seriyor. Katılımcıların beyanlarına göre şu sonuçlar elde edildi:
- Tüketicilerin yüzde 50,5’i evden uzakta bir haftalık tatil masrafını karşılayamıyor.
- Toplumun yüzde 35,1’i iki günde bir et, tavuk ya da balık içeren yemek masrafını karşılayacak güçte değil.
- Milyonlarca kişi için eskimiş mobilyaları yenilemek hayal oldu; bu oran yüzde 58,0 olarak belirlendi.
- Beklenmedik bir harcama ile karşılaşanların yüzde 25,1’i bu maliyeti karşılayamayacağını ifade etti.
Borç Yükü ve Barınma Sorunları
Konuta ilişkin göstergeler barınma krizinin sürdüğünü işaret ediyor. Nüfusun yüzde 28,8’i sızdıran çatı, nemli duvarlar ve çürümüş pencere çerçeveleri gibi konut sorunlarıyla baş etmek zorunda. İzolasyon eksikliği nedeniyle ısınma sorununu yaşayanların oranı yüzde 27,9 olurken, konut masrafları dışında borç veya taksit ödemesi olanların oranı yüzde 56,4 olarak bildirildi. Bu borçların ücretli çalışanların ve dar gelirlilerin yüzde 13,7’si için “çok ağır yük” oluşturduğu tespit edildi.
Eğitim Düzeyi ve Yoksulluk İlişkisi
Eğitim durumuna göre yapılan analizde, eğitim seviyesi düştükçe yoksulluk riskinin arttığı görüldü. Bulgular şu şekilde sıralandı: bir okul bitirmeyenlerin yüzde 23,8’i yoksulluk sınırının altında; lise altı eğitimlilerde oran yüzde 13,0; lise mezunlarında yüzde 7,5; yükseköğretim mezunlarında ise yüzde 2,5 ile yoksulluğun en az görüldüğü grup oldu. Ayrıca çekirdek aileden oluşan hanehalklarında yoksulluk oranı yüzde 12,9 olarak belirlendi.
