Nöbetçi Eczaneler
Hürmüz Krizi Piyasaları Sarstı: Altın Çakıldı, BİST ve Asya Borsalarında Sert Düşüş
Ortadoğu’daki çatışmaların dördüncü haftasında tansiyon yükseldi ve küresel finans sisteminde adeta bir “kusursuz fırtına” oluştu. Trump’ın ültimatomu sonrası petrol 114 doları aşarken, nakit sıkışıklığı yaşayan büyük fonların altın satışına gitmesi piyasalarda çalkantı yarattı. Borsa İstanbul’da (BİST) kayıplar derinleşirken, milyonların “güvenli liman” olarak gördüğü altın ve gümüşte fiyat limitleri altüst oldu.
Dünya genelinde yatırımcılar, Washington-Tahran hattındaki restleşmenin ardından en kötüsüne hazırlık içinde. Hürmüz Boğazı’ndaki fiili abluka ve enerji altyapılarına yönelik karşılıklı tehditler, piyasalarda rasyonel fiyatlamanın yerini paniğe bırakmasına neden oldu.
ALTINDA SERBEST DÜŞÜŞ
Savaş dönemlerinde yükselmesi beklenen altın, bu kez küresel likidite krizi ve nakit talebi nedeniyle sert düştü. Yatırımcıların diğer varlıklardaki zararlarını kapatmak için altın satması fiyatları son dört ayın dibine çekti. Ons altın haftaya büyük bir satış baskısıyla başladı; günün ilk saatlerinde yüzde 9’a varan değer kaybıyla 4.197 dolara kadar geriledi. Bu düşüşle altının yılbaşından bu yana elde ettiği tüm kazançlar sıfırlandı. Gram altın ise 6.000 liranın altına inerek bir ara 5.852 liraya kadar geriledi. Gümüşte yüzde 3,2, platinde yüzde 2,9 ve paladyumda yüzde 0,5’lik kayıplar yaşandı; piyasalar “değerli metal” döneminden nakit dönemine hızlı bir geçiş yaptı.
BORSA İSTANBUL’DA “SAVAŞ” DEPREMİ
Bayram tatili sonrası ilk işlem gününde küresel piyasalardaki yangını izleyen Borsa İstanbul’da açılışın ardından satışlar durdurulamadı. BIST 100 endeksi güne yüzde 1,49 kayıpla başladı ve saat 10:25 itibarıyla yüzde 2,32 ekside, 12.745 puandan işlem gördü. Sanayicinin maliyet kaygısı ve halkın azalan alım gücü hisselere yansıdı; bankacılık endeksi yüzde 3,07 gerilerken, en büyük darbe madencilik sektöründe oldu ve yüzde 5,26 kayıp görüldü.
Acil Müdahale
Borsa İstanbul, altın sertifikası (ALTIN.S1) ve gümüş fonunda (GMSTR.F) işlemlerin kilitlenmemesi için alt fiyat limitlerini iki katına çıkararak düşüşün önünü kontrollü şekilde açmak zorunda kaldı.
ASYA BORSALARI KIRMIZIYA BOYANDI
Savaş tamtamları finans piyasalarında deprem etkisi yarattı. Pazartesi sabahı Asya borsalarında sert satışlar izlendi: Japonya (Nikkei 225) yüzde 3,3 kayıpla 51.638,85 puana geriledi; Güney Kore (Kospi) yüzde 5,1’lik tarihi düşüşle 5.485,50 puana indi; Hong Kong (Hang Seng) yüzde 3,1 değer kaybetti. Analistler, petrol fiyatlarındaki kontrolsüz yükselişin Fed tarafından beklenen faiz indirimlerini erteleyebileceğini belirtiyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI KAPALI: TEDARİK KRİZİ KAPIDA
Dördüncü haftasını geride bırakan İran’daki çatışmalar, dünyanın en işlek deniz güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasına yol açtı. Bu durum otomotiv sektöründe yeni bir çip alarmı verilmesine ve küresel tedarik zincirinde kırılmalara neden oluyor. Analiz şirketi GasBuddy’nin petrol analizi başkanı Patrick De Haan, savaş sona erse dahi doğalgaz ve petrol fiyatlarındaki toparlanmanın çok yavaş olacağını ifade etti. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in “Amerikalılar barış için geçici olarak yüksek benzin fiyatlarını tercih edebilir” sözleri ise faturanın tüketiciye kesileceğinin bir itirafı olarak değerlendiriliyor.
TRUMP’IN 48 SAATLİK SÜRESİ DOLUYOR
Gerilimin fitilini ateşleyen, Trump’ın hafta sonu yaptığı sosyal medya açıklamaları oldu. Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde tamamen trafiğe açmaması durumunda ülkenin elektrik santrallerini “yerle bir edeceğini” ilan etti. İran’dan yanıt gecikmedi; İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, enerji tesislerine yapılacak herhangi bir saldırının bölgedeki tüm enerji ve petrol altyapısına yönelik “anında” misilleme ile karşılık bulacağını duyurdu. Karşılıklı tehditler ve restleşmeler uluslararası arenayı olduğu kadar ekonomik göstergeleri de etkiledi. Piyasalardaki kaçışın temel nedeni, ABD Başkanı Trump’ın Hürmüz Boğazı için tanıdığı 48 saatlik sürenin bu gece dolacak olması.
Brent petrolün varil fiyatı 114 doları aşarak nakliye ve üretim maliyetlerini yükseltti. Yükselen enerji maliyetleri nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirme ihtimali masadan kalktı; piyasalar yüzde 27 ihtimalle yeni bir faiz artışını fiyatlamaya başladı. Bu gelişme, faizsiz bir yatırım aracı olan altının değer kaybetmesinin başlıca nedenlerinden biri oldu.
AKARYAKITA ZAM
Yükselen petrol fiyatları ve kur baskısı altında Türkiye’de akaryakıt fiyatları sürekli yukarı yönlü değişiyor. Yarın motorine 6,56 TL, benzinde ise 0,92 TL zam bekleniyor. Bugün İran’dan gelecek açıklamalar ve atılacak adımlar ile Trump’ın 48 saatin dolmasının ardından atacağı adımlar, küresel piyasaları yakından etkileyecek.
