ABD-İran Gerilimi Küresel Petrol Piyasalarını Sarsıyor
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile İran arasında tırmanan askeri ve siyasi gerilim, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat risklerini tetikleyerek küresel petrol fiyatlarında sert yukarı yönlü hareketlere neden oluyor. Küresel enerji arz güvenliğine yönelik artan endişelerle birlikte Brent petrolün varil fiyatı 86 doların üzerine çıktı. Sektör analistleri, Ortadoğu’daki çatışma ortamının daha da derinleşmesi ve stratejik enerji altyapılarının hedef alınması durumunda petrol fiyatlarının yeniden 100 dolar seviyesine yaklaşabileceğini belirtiyor.
Gerilim Üçüncü Günde de Tırmandı
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden devreye sokması ile Tahran yönetiminin bölgedeki ABD askeri unsurlarını hedef alan saldırılar gerçekleştirmesi sonucunda üst üste üçüncü işlem gününde de sürdü. Jeopolitik risklerin arz endişelerini körüklemesiyle Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 1 değer kazanarak 85 doların üzerinde işlem gördü. Bir önceki işlem gününde de Brent petrol yaklaşık yüzde 2 yükselişle son bir ayın en yüksek kapanış seviyesini almıştı.
Hürmüz Boğazı Alarmı
Fiyat artışlarındaki en kritik etken, küresel ticaretin can damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda arz kesintisi yaşanabileceği korkusu oldu. ABD-İsrail bloku ile İran arasındaki çatışmalar başlamadan önce dünya genelindeki petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) nakliyatının yaklaşık beşte biri bu kritik su geçidinden sağlanıyordu. ABD ordusu, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari taşımacılığa yönelik saldırılarda kullanılan askeri kapasiteleri zayıflatmak amacıyla İran hedeflerine yönelik yeni hava operasyonları düzenlediğini duyurdu. İran ise tırmanan çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı’nı yeniden deniz trafiğine kapattığını açıkladı. Bu adım, haziran ayında sağlanan hassas ateşkesin fiilen sona erdiğini gösterirken küresel piyasalardaki tedarik endişelerini artırdı.
Trump’tan Enerji Tesislerine Doğrudan Tehdit
ABD Başkanı Donald Trump, Fox News kanalına verdiği röportajda İran’ın enerji altyapısına henüz tam anlamıyla müdahale etmediklerini belirterek, “Enerji hedeflerini en sona bırakacağım ama sonunda onları da vuracağız.” ifadelerini kullandı. Trump, Tahran yönetiminin masaya dönmemesi durumunda enerji santralleri ve köprülerin hedef alınacağını açıkça beyan etti. Öte yandan İran ordusu, Ürdün’deki Azrak Üssü’nde yer alan ABD askeri unsurlarına insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlediğini iddia etti; Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı (Pentagon) ise bu iddiaya dair henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ayrıca İran Devrim Muhafızları, Bahreyn ve Kuveyt’teki askeri mühimmat depolarını hedef aldığını öne sürdü. Reuters haber ajansı bu iddiaların bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadığını aktardı.
Analistlerden 100 Dolar Senaryosu
CNBC-e’de yer alan habere göre, Phillip Nova Kıdemli Piyasa Analisti Priyanka Sachdeva fiziki petrol piyasasında şu an için mevcut arzın yeterli olduğunu, ancak Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak yeni bir tıkanmanın veya İran petrol ihracatına yönelik ek yaptırımların risk algısını hızla yukarı çekebileceğini dile getirdi. KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer ise bölgedeki enerji altyapılarının zarar görmesi durumunda petrolün kısa vadede yeniden 100 dolar seviyesine yaklaşmasının güçlü bir olasılık olduğunu belirtti. Waterer, diplomatik kanalların çalışması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden ulaşıma açılması durumunda Brent petrolün varil fiyatının 75–80 dolar bandında dengelenebileceğini ifade etti.
