Nöbetçi Eczaneler
MSCI Değerlendirmesinde Türkiye’nin Notunda Değişiklik
Morgan Stanley Capital International (MSCI), küresel fonlar için temel referans olan yıllık Küresel Piyasa Erişilebilirlik Değerlendirmesi raporunu yayımladı. Raporda Türkiye’nin “Bilgi Akışı” kriterindeki değerlendirme notu daha önceki ‘artı’ (+) seviyesinden ‘eksi’ (-) seviyesine düşürüldü.
Revizyonun Gerekçesi: Şeffaflık ve Koordineli İşlem Endişeleri
Kurum tarafından paylaşılan değerlendirmede, bu aşağı yönlü revizyonun başlıca nedeni olarak pay sahipliği yapılarındaki şeffaflık eksikliği ve hisse fiyatlarının doğal oluşumunu bozduğu değerlendirilen koordineli (birlikte hareket edilen) işlem davranışlarına ilişkin endişeler gösterildi.
Fiyat Oluşumunu Bozan İşlemler ve Şeffaflık Sorunu
Yayımlanan metinde, Türkiye piyasasında özellikle küçük ölçekli şirketlerin hisselerinde sıkça gözlemlendiği belirtilen koordineli işlem davranışlarının sağlıklı fiyat oluşum mekanizmasını zedeleyebileceği ve piyasadaki oynaklığı tehlikeli biçimde artırabileceği ifade edildi. Raporda ayrıca yabancı kurumsal yatırımcıların, yaşanan şeffaflık sorunları nedeniyle şirketlerin gerçek halka açık pay oranlarını doğru değerlendirme ve endeks kopyalama işlemleri için piyasa fiyatlarını baz alma imkanlarının ciddi ölçüde daraldığı vurgulandı.
Açığa Satış Yasağına Yönelik Eleştiriler
Değerlendirme raporunda, Borsa İstanbul bünyesinde Mart 2026 tarihinde tüm pay piyasasını kapsayacak şekilde yeniden yürürlüğe konulan açığa satış yasağı da ağır eleştirilere hedef oldu. MSCI, bu yasağın süreklilik arz edecek şekilde defalarca uzatılmasının yarattığı belirsizliğe dikkat çekti ve “Kurallardaki sık değişiklikler ve kısıtlamaların sürekli yeniden getirilmesi, işlevsel bir açığa satış çerçevesinin istenen özellikleri arasında yer almıyor” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin Piyasa Yapısına Dair Diğer Olumsuz Tespitler
MSCI raporunda Türkiye piyasalarının kurumsal yapısına ilişkin sıralanan diğer temel eksiklikler ve olumsuzluklar şu şekilde belgelendi:
- Şirketlere ait bilgilerin her zaman İngilizce dilinde sunulmaması,
- Döviz piyasalarına yapılan müdahaleler ve bazı döviz işlemlerinde yaşanan takas gecikmelerinin yarattığı kısıtlayıcı etkiler,
- Tescil zorunluluğunun devam etmesi, mevzuatın bütünüyle İngilizce yayımlanmaması,
- Piyasada saklama ve çoklu hesap yapılarının eksikliği,
- Hisse senedi ödünç verme işlemlerinin yalnızca belirli menkul kıymetlerle sınırlandırılması,
- Borsa verilerinin kullanımına getirilen kısıtlamaların yatırım araçlarına erişimi daraltması,
- Hükümet müdahalelerinin kurumsal çerçevenin istikrarı üzerinde soru işaretleri doğurması.
T+1 Takas Sürecindeki Belirsizlik Sürüyor
Raporun teknik detaylar bölümünde piyasa işleyişine dair takvim de yer aldı. Borsa İstanbul’un T+1 takas döngüsüne geçiş sürecini değerlendirmek amacıyla Ocak 2026’da uçtan uca test ortamlarını devreye aldığı hatırlatıldı. Piyasada işlem yapan tüm katılımcıların ilgili sistemsel hazırlıklarını 31 Aralık 2026 tarihine kadar tamamlaması beklense de, yeni sisteme geçiş için kesin bir uygulama tarihinin henüz resmi otoritelerce açıklanmadığı kaydedildi.
MSCI Nedir?
Morgan Stanley Capital International (MSCI), küresel finans piyasalarında yatırımcılar ve fonlar tarafından kullanılan önde gelen endeks sağlayıcı kuruluşlardan biridir. Ülkeleri ve şirketleri ekonomik ve yapısal durumlarına göre; gelişmiş, gelişmekte olan ve sınır piyasa şeklinde kategorize eden endeksler hazırlar. Uluslararası büyük yatırım fonları ile portföy yöneticileri sermayelerini yönlendirirken MSCI endekslerini kılavuz olarak kullanır. Bu kapsamda hazırlanan MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi (MSCI Emerging Markets Index), Türkiye’nin de aralarında bulunduğu birçok ülkenin hisse senedi piyasa performansını izlemek amacıyla kullanılmaktadır. Ayrıca MSCI, ülkelerin kurumsal altyapıları, şeffaflıkları ve piyasa erişilebilirliklerine dair uluslararası raporlar yayımlar.