Futbol Taraftarlarının Beyin Tepkileri: Şili Çalışması Maç Anındaki Duygusal Dalgalanmaları Açıklıyor
Yeni bir araştırma, futbol taraftarlarının maç izlerken neden bir anda çılgına döndüğünü bilimsel olarak açıklıyor. Şili’de yapılan çalışmaya göre, maç sırasında taraftarların beyninde bazı bölgeler olağanüstü düzeyde aktif hale geliyor; bu durum aşırı sevinç, öfke ve agresif davranışların ortaya çıkmasına yol açıyor.
TARAFTAR BEYNİ UÇLARDA ÇALIŞIYOR
Şili’deki San Sebastián Üniversitesi’nden bilim insanları, futbol maçları sırasında taraftarların beyin aktivitelerini incelemek için fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) tekniğini kullandı. Yaşları 20 ile 45 arasında değişen, iki ezeli rakip takımın toplam 60 erkek taraftarı çalışmaya katıldı. Katılımcılara takımlarının ezeli rakibe karşı gol attığı ya da gol yediği anlar gösterildi. Araştırmacılar bu sırada beyinde hangi bölgelerin aktif hale geldiğini analiz etti.
Sonuçlar, taraftarın takımı gol attığında beynin ödül merkezinin devreye girdiğini; rakip takım gol attığında ise bilişsel kontrol bölgesi olarak bilinen ön singulat korteksin (dACC) baskılandığını ortaya koydu.
“SANİYELER İÇİNDE BEYİN DEĞİŞİYOR”
Araştırmayı yöneten Prof. Francisco Zamorano, rekabetin beyin üzerinde güçlü bir etki yarattığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: “Rivalite, saniyeler içinde beynin ödül ve kontrol mekanizmalarını yeniden yapılandırıyor. Takım galip geldiğinde ödül devresi güçleniyor, yenilgi anında ise kontrol sinyalleri zayıflıyor.” Zamorano, bu durumu “paradoksal baskılama” olarak adlandırıyor; yani kişi bir duygusunu bastırmaya çalıştıkça, tam tersine o duygunun daha da güçlendiğini ifade ediyor.
SADECE FUTBOLLA SINIRLI DEĞİL
Bilim insanlarına göre bu beyin tepkileri yalnızca futbolla sınırlı değil. Aynı mekanizma, siyasi veya ideolojik fanatizm gibi diğer aşırı aidiyet türlerinde de rol oynayabilir. Araştırma, Radiology dergisinde yayımlandı ve sosyal kimlik ile duygusal bağlılığın biyolojik temellerine ışık tutuyor.
