Muazzez Abacı’nın anjiyo sonrası gelişen durum: kontrast maddenin etkileri
Türk sanat müziğinin usta ismi Muazzez Abacı, geçirdiği kalp krizi sonrasında uygulanan anjiyo işleminden sonra beklenmedik bir tıbbi tabloyla karşılaştı. Menajeri Taner Budak’ın açıklamasına göre Abacı, anjiyo sırasında kullanılan kontrast sıvı nedeniyle böbrek yetmezliğine sürüklendi, akciğerlerinde sıvı birikimi oluştu ve 78. doğum gününde hayatını kaybetti. Bu gelişme, kontrast maddenin insan vücudu üzerindeki etkilerini yeniden gündeme getirdi.
Kontrast madde nasıl risk oluşturuyor?
Tıpta “kontrast madde”, damarları, organları ve kalbin koroner damarlarını görüntülemek için kullanılan özel bir sıvıdır. Normal şartlarda vücuttan böbrekler tarafından hızla atılır. Ancak bazı durumlarda bu sıvı; özellikle yaşlı bireylerde, böbrek fonksiyonu zayıf olanlarda, şeker hastalarında veya kalp yetmezliği bulunan kişilerde ciddi riskler doğurabilir.
En büyük etkisi böbreklere
Uzmanlara göre kontrast sıvının en bilinen tehlikesi, “kontrast kaynaklı böbrek hasarı” olarak adlandırılan tablodur. Bu durumda böbrekler sıvıyı süzemeyip içeride birikime yol açar ve kısa sürede akut böbrek yetmezliği gelişebilir. Böbrekler görevini yapamayınca vücutta toksin düzeyleri yükselir, sıvı dengesi bozulur ve domino etkisiyle diğer organlar da etkilenebilir.
Akciğerlerde neden su toplanmasına yol açıyor?
Böbrekler düzgün çalışmadığında vücut fazla sıvıyı dışarı atamaz. Bu fazla sıvı önce damar içinde birikir; ardından akciğer dokusuna sızarak “akciğer ödemi” olarak bilinen tabloya neden olur. Akciğerlerdeki bu birikim nefes darlığı, kan oksijeninin düşmesi ve solunum yetmezliği gibi ciddi sonuçlar yaratabilir. Bu süreç, özellikle kalp krizi sonrası zaten kırılgan durumda olan hastalarda ölümcül olabilmektedir.
Neden herkes için aynı risk söz konusu değil?
Kontrast sıvı her hastada aynı etkiyi yaratmaz. Genç ve böbrek fonksiyonları normal olan kişilerde çoğu zaman yan etki görülmezken; ileri yaş, kalp hastalığı, hipertansiyon, diyabet ve önceden zayıflamış böbrek fonksiyonu gibi faktörler riski artırır. Bu nedenle hastalara anjiyo öncesi böbrek fonksiyonlarını gösteren kan testleri yapılır; riskli bulunan kişilerde sıvı miktarı azaltılır veya işlem sonrası sıkı takip uygulanır.
