Veri Merkezleri ve Yapay Zekânın Çevresel Maliyetleri: Karbon ve Su Tüketimi Raporu
Verilere göre, yalnızca veri merkezlerinde çalışan yapay zeka sistemleri 32,6 milyon ile 79,7 milyon ton arasında karbon salımı yapabilir. Bu miktar, New York’un 2023’teki toplam 52,2 milyon tonluk CO₂ salımına oldukça yakın olup, en düşük tahmin Norveç’in 2023’teki yaklaşık 31,5 milyon tonluk CO₂ salımına denk düşmektedir.
Euronews’te yer alan habere göre; veri merkezleri, bulut bilişim, video akışı ve yapay zekâ gibi çevrim içi hizmetleri sağlayan sunucuların barındırıldığı büyük tesislerdir. Bu sunucuların güvenli çalışması için büyük miktarda enerji harcanmakta ve çoğu zaman su bazlı soğutma sistemleri kullanılmaktadır.
Çalışma, yapay zeka sistemlerinin 2025 yılında 312,5 ile 764,6 milyar litre arasında su tüketebileceğini öngörüyor. Bu tüketim, hem doğrudan soğutma amacıyla hem de yapay zekânın çalıştığı elektriğin üretimi sırasında dolaylı olarak gerçekleşmektedir. Araştırmaya göre dolaylı su tüketimi, doğrudan kullanımdan dört kat daha fazla olabilir. Ancak teknoloji şirketlerinin bu verileri neredeyse hiç açıklamadığı vurgulanmaktadır.
Avrupa’nın bu alanda kısmi bir avantajı bulunmakta; dünya veri merkezlerinin yüzde 15’ine ev sahipliği yapan Avrupa, yüzde 45’lik paya sahip ABD’den sonra ikinci sıradadır. Avrupa, daha düşük karbon yoğunluğuna sahip elektrik üretimi sayesinde çevresel etkileri azaltmaktadır. Avrupa’daki şebekelerin karbon yoğunluğu kilovat saat başına 174 gram CO₂ iken, küresel ortalama 445 gram ve ABD ortalaması 321 gram seviyelerindedir.
Araştırmada dokuz büyük teknoloji şirketinin sürdürülebilirlik raporları incelenmiştir. İnceleme sonucunda hiçbir şirketin yapay zekâya özgü çevresel verileri paylaşmadığı görülmüştür. Amazon, Apple, Google, Meta gibi firmalar artan enerji tüketimini yapay zekâya bağlasa da, AI ile diğer dijital hizmetleri ayıran net veriler açıklanmamaktadır.
Araştırmanın yazarı de Vries-Gao, “Bu rakamlar önemli ölçüde belirsizlik taşıyor çünkü şirketler AI ile ilgili faaliyetleri diğerlerinden ayırmıyor. Veri merkezlerinin daha şeffaf olması şart” diyerek, şirketlerin bireysel tesislerdeki yapay zeka operasyonlarına dair karbon ve su kullanımı verilerini açıklaması gerektiğini belirtmiştir.
