İran’ın 5 Maddelik Teklifi ve Tarafların Tutumu
ABD ve İsrail’in saldırılarıyla başlayan çatışmalar sürerken, İran’ın savaşı sona erdirmek amacıyla Washington’a sunduğu 5 maddelik teklif ve karşı tarafın tepkisi kamuoyuna yansıdı. İran basınında yer alan bilgilere göre, üst düzey bir İranlı yetkili savaşın sonlandırılması için belirlenen şartları açıkladı. Buna göre Tahran yönetimi;
- Saldırı ve suikastların tamamen durdurulmasını,
- Savaşın yeniden başlamayacağına dair garanti verilmesini,
- Uğranılan zararlar için tazminat ödenmesini,
- Hürmüz Boğazı’ndaki egemenliğinin tanınmasını,
- İran’la birlikte hareket eden gruplara yönelik saldırıların sona ermesini talep etti.
ABD’nin Yanıtı ve Görüşmelerin Seyri
Söz konusu teklife ilişkin olarak, yetkili ABD’nin de İran’a müzakere çağrısı yaptığını ancak sunulan tekliflerin “aşırı talepler” içerdiği gerekçesiyle reddettiğini belirtti. İran tarafı, bu şartlar karşılanana kadar kendini savunmayı sürdüreceğini ve çatışmaların ne zaman sona ereceğine yalnızca Tahran’ın karar vereceğini vurguladı.
Arapulucu Ülke Pakistan’dan Açıklama
Arabuluucu ülkeler arasında yer alan Pakistan’dan gelen gayriresmi açıklamada ise İran tarafının henüz net bir yanıt vermediği ifade edildi. Açıklamada, “İranlılar bu akşam bize geri döneceklerini söylediler. Medyada ‘hayır’ dediklerine dair haberler var ancak resmi bir onay almadık, bu yüzden bekliyoruz” denildi.
ABD’nin 15 Maddelik Teklif İddiası ve Beyaz Saray’ın Açıklaması
Basında ayrıca ABD’nin İran’a 15 maddelik ayrı bir plan sunduğu iddiaları yer aldı. Söz konusu planda İran’ın nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması ve nükleer tesislerin devre dışı bırakılması gibi başlıkların bulunduğu öne sürüldü. Ancak Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, medyada yer alan 15 maddelik planın detaylarının gerçeği tam yansıtmadığını belirterek görüşmelerin sürdüğünü ve henüz çıkmaza girmediğini açıkladı.
Genel Değerlendirme
Diplomatik temasların devam ettiği süreçte tarafların karşılıklı şartlarında geri adım atmaması, bölgedeki gerilimin kısa vadede düşmeyeceğine işaret ediyor. Mevcut bilgiler ışığında, müzakerelerin seyrine ilişkin resmi ve doğrulanmış açıklamalar bekleniyor.
