Uzmanlardan Uyarı: İnternette Satılan ‘Bitkisel’ Takviyeler Sağlığı Tehdit Ediyor
Son yıllarda “bitkisel” adı altında satılan gıda, vitamin ve mineral takviyeleri bilinçsizce kullanılmaktadır. Fiyatlarının daha düşük olması nedeniyle eczane yerine internetten satın alınan bu ürünler sıklıkla merdiven altı üretilmekte ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Adli Tıp Uzmanı Prof. Dr. Halis Dokgöz, birçok ürünün orijinalinden ayırt edilmesinin zor olduğunu belirterek, “Ucuza aldığınızı sandığınız bu ürünler sağlığınıza ciddi zararlar verebilir” demiş ve önemli uyarılar paylaşmıştır.
İÇERİKLERİ BELLİ DEĞİL
Eczaneler dışında özellikle internet üzerinden satışa sunulan bazı bitkisel ürünler şu nedenlerle tehlike oluşturabilir:
İlaç sayılmadığı için ‘gizli’ kalıyor
Toplumda ne yazık ki “Bitkisel ilaçların bir zararı yoktur” algısı yaygındır. Bu nedenle acil servise başvuran veya otopsiye alınan vakalarda yakınları kişinin “ilaç kullanmadığını” beyan edebilmektedir. Kullanılan bitkisel takviyeler “ilaç” sayılmadığı için gizli kalmakta ve toksikolojik analiz sürecini zorlaştırmaktadır. Bu nedenle hastaların kullandığı tüm bitkisel ürünler mutlaka doktora bildirilmelidir.
Fenomenlerden ‘tehlikeli’ reklam
Sosyal medya fenomenleri ve sağlık profesyoneli olmayan kişilerin bitkisel takviye tavsiyeleri, bilimsel veriden daha etkili olabilmekte; kulaktan dolma doz ayarlamaları zehirlenmelere zemin hazırlamaktadır.
SAHTE GIDA TAKVİYELERİ NELERE YOL AÇABİLİR?
Reçeteli ilaç kullananlar için uyarı
Bitkisel ürünler kesinlikle doktor ve eczacı tavsiyesiyle kullanılmalıdır. Özellikle reçeteli ilaç kullananlar bu tür takviyelere bilinçsizce yöneldiklerinde şu sorunlarla karşılaşabilirler:
İlacı zehirden ayıran dozudur
Eczacı Berrin Yorgun, takviye edici gıdaların dozunda alınmadığında zehre dönüşebildiğini vurgulamıştır: “İlacı zehirden ayıran dozudur.” İnternet üzerindeki ürünlerde bu standardın ne kadar uygulandığı belirsizdir. Merdiven altı üretilen bu takviyeler sertifikasız olabilir; ambalajları gerçeğe çok benzeyebilir ve hatta LOT numarası taklit edilebilmektedir.
Bazı ürünlerin içeriği boş olabilirken, bazılarının karaciğer ve böbreklerde hasara yol açabileceği, kanser hastalarına iyi geldiği iddia edilen merdiven altı ürünlerin de yaygın olduğu belirtilmiştir.
Bu ürünler rastgele satılmamalı
Sonuç olarak, bitkisel adı altındaki ürünler eczane dışı yerlerde satılmamalıdır. Eczaneler Sağlık Bakanlığı tarafından denetlenir ve profesyonel sağlık danışmanı bulunur. Sahte ilaç, vitamin-mineral takviyesi ya da gıda takviyesi eczanelerde satılmaz; çünkü ürünler ecza depoları veya doğrudan üreticilerden temin edilir, başka aracı kurumlar olmaz.
Ayrıca adli açıdan sorumlu muhatap eczaneler olmaktadır.
Prof. Dr. Halis Dokgöz Eczacı Berrin Yorgun
