Nöbetçi Eczaneler
Kadınların Emeklilik ve Çalışma Haklarında Bekleyen Talepler: Doğum Borçlanmasından Prim Desteğine
Emekli ve asgari ücretliyi enflasyona ezdirmeyeceğini söyleyen iktidarın uygulamaları, geniş kesimleri açlık sınırının altında yaşamaya itti. Milyonlarca kadına verilen vaatler hâlâ yerine getirilmedi; doğum borçlanmasından prim desteğine, kadın istihdamından üretici kadına yönelik gerçek işveren teşvikine kadar çok sayıda düzenleme bekleniyor. Türkiye’de 43 milyon kadın vatandaş, bu konuda somut adımlar bekliyor.
Hani verdiğiniz sözler? SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü öncesinde kadınların emeklilik ve çalışma hayatına ilişkin sorunlarını ayrıntılı olarak ele aldı. Karakaş, kadınların yıllardır dile getirdiği taleplerin ve seçim dönemlerinde verilen vaatlerin karşılanmadığını vurguladı.
TÜİK’in açıkladığı nüfus verilerine göre Türkiye nüfusu 86 milyonu aşarken bunun 43 milyon 32 bin 734’ünü kadınlar oluşturuyor. Buna rağmen iş gücüne katılım oranlarında belirgin bir cinsiyet farkı bulunuyor: erkeklerde iş gücüne katılım oranı yaklaşık yüzde 70 civarında iken kadınlarda bu oran yüzde 34,7 seviyesinde kalıyor.
Karakaş, seçim dönemlerinde ev hanımlarına emeklilik için prim desteği ve yıpranma payı verilmesine yönelik vaatlerin sıkça ifade edildiğini, ancak bu vaatlerin henüz hayata geçirilmediğini söyledi. İsteğe bağlı sigorta priminin 10 bin 899 lirayı aşmasının gelir elde etmeyen kadınlar için ciddi bir mali yük oluşturduğunu belirtti.
Doğum borçlanmasındaki eşitsizlikler de çözüm bekleyen önemli konular arasında. Erkeklerin askerlik borçlanmasını herhangi bir ön şart olmadan yapabildiğini hatırlatan Karakaş, kadınların doğum borçlanması için doğumdan önce sigortalı olma şartına tabi tutulmasının adaletsizlik yarattığını ifade etti.
Karakaş ayrıca ev hanımlarının 2008’den sonra Bağ-Kur kapsamına alınmasının emeklilik süresini uzattığını, bunun kadınlar açısından ciddi mağduriyetler doğurduğunu savundu. Kadınların yeniden SSK statüsünde daha kolay emekli olmayı tercih ettiğini aktardı.
Gurbetçi kadına var da Türkiye’de yaşayana yok mu? Gurbetçi ev hanımlarının Türkiye’ye gelip toplu ödeme yaparak emekli olabildiğini hatırlatan Karakaş, bu hakkın Türkiye’de yaşayan kadınlara tanınmamasının yeni bir eşitsizlik yarattığını vurguladı.
Memur kadınların da 3600 ek gösterge düzenlemesi ve seyyanen zam konularında belirsizlik yaşadığını belirten Karakaş, bu belirsizliğin emeklilik planlarını ertelediğini dile getirdi.
Karakaş, kadınların çalışma hayatına daha fazla katılımının sağlanması ve emeklilik haklarına erişimin kolaylaştırılması gerektiğini yineleyerek, kadın taleplerinin bir lütuf değil anayasal bir hak olduğunu vurguladı. 8 Mart öncesinde kadınların artık yeni vaatler değil somut adımlar beklediğini kaydetti.