Berlinale Kapanışı ve Sonrasında Yaşanan Gelişmeler
Alman basınında yer alan haberlere göre, Berlin Uluslararası Film Festivali’nin (Berlinale) kapanışının ardından Eyalet Kültür Komisyonu (KBB) olağanüstü toplantıya çağrıldı. Denetim kurulunun festivalin gelecekteki yönetimini ve kurumsal yönünü masaya yatırması bekleniyor. Özellikle ödül töreninde yapılan bazı konuşmaların ardından Bakan Weimer’in “Berlinale’nin İsrail karşıtı aktivistler tarafından suistimal edildiği” görüşünü dile getirdiği iddia edildi.
Festivalde ‘Sinema Politik midir?’ Tartışması
Avrupa’nın Cannes ve Venedik ile birlikte en önemli üç festivalinden biri kabul edilen Berlinale’de “sinema politik midir?” tartışması açılış gününden itibaren gündeme gelmişti. Jüri başkanı Wim Wenders, filmlerin dünyayı değiştirebileceğini ancak bunun siyasi bir zeminde olmaması gerektiğini söyleyerek “Siyasetin dışında kalmalıyız” ifadelerini kullandı. Bu sözler bazı çevreler tarafından Gazze konusunda bilinçli bir sessizlik olarak eleştirildi.
Kapanışta Tansiyon Yükseldi
Tartışmalar, ödül töreninde yapılan konuşmalarla zirveye çıktı. “Chronicles From the Siege” filmiyle GWFF En İyi İlk Uzun Metraj Film Ödülü’nü kazanan Filistinli yönetmen Abdallah Al-Khatib, konuşmasında Almanya’yı “İsrail’in Gazze’deki soykırımının ortağı olmakla” suçladı. Almanya’da mülteci olarak yaşadığını ve konuşması öncesi uyarıldığını belirten Al-Khatib, buna rağmen “Filistin özgür olacak” demekten vazgeçmeyeceğini söyledi.
Al-Khatib’in sözlerinin ardından Almanya Çevre Bakanı Carsten Schneider’ın salonu terk ettiği bildirildi. Kültür Bakanı Weimer ise Perşembe günü yapılacak oturum öncesi yaptığı açıklamada, “Berlinale kışkırtma, tehdit ya da antisemitizm için bir yer olmamalıdır. İsrail’e yönelik nefretin burada yeri yoktur, özellikle de vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edilirken” ifadelerini kullandı.
Lübnanlı Yönetmenden ‘Çocuklar’ Vurgusu
“En İyi Kısa Film Altın Ayı” ödülünü kazanan “Yawman ma walad” filminin Lübnanlı yönetmeni Marie-Rose Osta da konuşmasında Gazze ve Lübnan’daki çocuklara dikkat çekti. Filminde süper güçlere sahip bir çocuğun İsrail savaş uçaklarını düşürdüğünü anlattığını belirten Osta, “Bu sinema. Ama gerçekte Gazze’de, Filistin’de ve Lübnan’da çocukların kendilerini koruyacak süper güçleri yok” dedi. Osta, uluslararası hukukun çöküşüne ve sivillerin korunamamasına vurgu yaptı.
Emin Alper’den ‘Yalnız Değilsiniz’ Mesajı
76. Berlinale’de Gümüş Ayı Jüri Büyük Ödülü’nü kazanan “Kurtuluş” filminin yönetmeni Emin Alper de sahnedeki konuşmasında Gazze, İran, Rojava ve Ortadoğu’daki hak mücadelesine atıf yaptı. Alper, “En korkunç yalnızlığın acı çekerken yaşanan yalnızlık olduğunu öğrendim. Gazze’de, İran’da, Rojava’da ve Ortadoğu’da hakları için mücadele eden insanlar, yalnız değilsiniz” ifadelerini kullandı.
Festival Yönetimine Yönelik Eleştiriler ve İfade Özgürlüğü Tartışması
Öte yandan, dünya çapında tanınan 81 sinemacı 17 Şubat’ta yayımladıkları ortak mektupta festival yönetimini, Gazze konusunda sessiz kalmakla ve bu konuda konuşan sanatçıların ifade özgürlüğünü yeterince savunmamakla eleştirmişti. Berlinale’de yaşanan bu gelişmeler, kültür-sanat alanında ifade özgürlüğü, antisemitizm hassasiyeti ve kamusal fonlarla desteklenen etkinliklerde siyasi söylemin sınırları konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Festival yönetiminin geleceğine ilişkin kararın, önümüzdeki günlerde yapılacak kurul toplantısının ardından netleşmesi bekleniyor.
