GÜNDEMAR Araştırma: 2025 Değerlendirmesi ve 2026 Beklentileri
GÜNDEMAR Araştırma, 2025 yılına ilişkin değerlendirme ile 2026 yılı beklentilerini içeren araştırma sonuçlarını yayımladı. Araştırma, 20-26 Aralık 2025 tarihleri arasında Türkiye genelindeki 60 ili kapsayan ve örneklem büyüklüğü 2.365 kişi olan bir çalışma olarak gerçekleştirildi.
Genel Değerlendirme ve Beklentiler
Toplumun yaklaşık dörtte üçü 2025 yılını genel olarak “kötü” olarak değerlendirirken, ekonomik gidişatın kötü olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 82 oldu. 2026 yılında Türkiye ekonomisinin “iyi” olacağına inananların oranı yalnızca yüzde 12 olarak kaydedildi. Yurttaşların yüzde 29’u 2026’nın 2025 yılına benzer şekilde devam edeceğine inanırken, “kötü olacak” diyenlerin oranı yüzde 56 oldu.
2025 yılında Türkiye için genel gidişin kötü olduğunu düşünenler arasında yüzde 77 oranında katılımcı, “adalet ve hukuk sisteminin” de kötü gittiğini belirtti. Yurttaşların 2026 yılı için önceliği yüzde 66 ile ekonomik durum, ikinci öncelik ise yüzde 18 ile “adalet ve hukukun üstünlüğü” olarak bildirildi.
GÜNDEMAR Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Tamer Bolat’ın Açıklaması
GÜNDEMAR Araştırma Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Tamer Bolat, araştırma sonuçlarına ilişkin şu değerlendirmeyi paylaştı: Yaptığımız araştırmada 2025 yılını “kötü” olarak değerlendirenlerin oranı, “iyi” diyenlerin çok üzerinde seyretmektedir. Bu tablo, yıl boyunca yaşanan ekonomik, siyasal ve toplumsal gelişmelerin toplum nezdinde kalıcı bir olumsuzluk algısı ürettiğini göstermektedir. Toplumun yarıdan fazlası, 2026 yılının ekonomik açıdan daha kötü olacağı kanaatindedir. “İyi olacak” beklentisi sınırlı bir kesimde kalırken, geniş bir çoğunluk ekonomik sorunların ya kötüleşeceğini ya da mevcut düzeyde süreceğini düşünmektedir. Bu tablo, ekonomik krizin geçici bir dalgalanma değil, süreğen bir yaşam koşulu olarak algılandığını ortaya koymaktadır.
Benzer şekilde toplumun büyük bölümü siyasetin 2026’da daha gergin ve istikrarsız bir siyasal iklimde geçeceğini düşünmektedir. Bu durum, siyasal kutuplaşmanın geçici bir dönemsel kriz değil, kalıcı bir siyasal atmosfer olarak algılandığını göstermektedir. Nitekim adalet ve hukuk sistemine ilişkin beklentiler, toplumsal güvensizliğin en derinleştiği alanlardan biridir. Kamuoyunun çoğunluğu, 2026 yılında adalet sisteminin daha iyi bir noktaya evrileceğine inanmamaktadır.
Genel olarak 2026 beklentileri, toplumun geleceğe dair güçlü bir iyimserlikten ziyade temkinli bir kabulleniş ve yaygın bir güvensizlik içinde olduğunu ortaya koymaktadır. Toplum, büyük vaatlerden çok öngörülebilirlik, adalet ve ekonomik güvenlik talep etmektedir. Bu beklentilerin karşılanamaması durumunda umutsuzluk duygusunun daha da derinleşmesi ve toplumsal bağların zayıflaması riski güçlenmektedir.
2025 Yılına Genel Bakış: “Dört Kişiden Üçü: 2025 Kötüydü”
“Geride bıraktığımız 2025 yılını genel olarak nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna verilen yanıtlar parti bazında şöyle oldu:
- İyi diyenler: AKP seçmeninde yüzde 50; MHP seçmeninde yüzde 38; CHP seçmeninde yüzde 6; İYİ Parti seçmeninde yüzde 6; DEM Parti seçmeninde yüzde 16; Diğer Parti seçmenlerinde yüzde 16.
- Kötü diyenler: AKP seçmeninde yüzde 49; MHP seçmeninde yüzde 59; CHP seçmeninde yüzde 93; İYİ Parti seçmeninde yüzde 91; DEM Parti seçmeninde yüzde 78; Diğer Parti seçmenlerinde yüzde 83.
2025’te Ekonomi
“2025 yılı boyunca Türkiye ekonomisinin genel gidişatını nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusunun parti bazındaki yanıtları:
- İyi diyenler: AKP yüzde 47; MHP yüzde 23; CHP yüzde 3; İYİ Parti yüzde 3; DEM Parti yüzde 10; Diğer Partiler yüzde 10.
- Kötü diyenler: AKP yüzde 52; MHP yüzde 74; CHP yüzde 96; İYİ Parti yüzde 93; DEM Parti yüzde 84; Diğer Partiler yüzde 89.
Ekonomik Zorluklar: Gıda, Kira, Faturalar, Gelir
“2025 yılı boyunca sizi ve ailenizi ekonomik açıdan en çok zorlayan konular hangileri oldu?” sorusuna verilen yanıtlar:
- Market ve temel gıda fiyatları: AKP yüzde 64; MHP yüzde 79; CHP yüzde 76; İYİ Parti yüzde 83; DEM Parti yüzde 69; Diğer Partiler yüzde 69.
- Kira ve konut giderleri: AKP yüzde 36; MHP yüzde 50; CHP yüzde 40; İYİ Parti yüzde 29; DEM Parti yüzde 30; Diğer Partiler yüzde 41.
- Elektrik, doğalgaz ve su faturaları: AKP yüzde 40; MHP yüzde 63; CHP yüzde 46; İYİ Parti yüzde 35; DEM Parti yüzde 59; Diğer Partiler yüzde 35.
- Gelirimin/maaşımın yetersizliği: AKP yüzde 25; MHP yüzde 13; CHP yüzde 43; İYİ Parti yüzde 57; DEM Parti yüzde 33; Diğer Partiler yüzde 48.
Adalet ve Hukuk Sistemi
“2025 yılı boyunca Türkiye’de adalet ve hukuk sisteminin işleyişini genel olarak nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna verilen yanıtlar:
- İyi diyenler: AKP yüzde 55; MHP yüzde 38; CHP yüzde 5; İYİ Parti yüzde 1; DEM Parti yüzde 14; Diğer Partiler yüzde 10.
- Kötü diyenler: AKP yüzde 41; MHP yüzde 58; CHP yüzde 94; İYİ Parti yüzde 94; DEM Parti yüzde 85; Diğer Partiler yüzde 86.
Adalette Temel Şikâyetler
“2025 yılı boyunca adalet ve hukuk alanında sizi en çok zorlayan/rahatsız eden konular hangileri oldu?” sorusuna verilen yanıtlar:
- Adaletin herkese eşit uygulanmadığı düşüncesi: AKP yüzde 49; MHP yüzde 46; CHP yüzde 83; İYİ Parti yüzde 97; DEM Parti yüzde 83; Diğer Partiler yüzde 68.
- Uzun süren dava ve yargılama süreçleri: AKP yüzde 40; MHP yüzde 58; CHP yüzde 41; İYİ Parti yüzde 30; DEM Parti yüzde 2; Diğer Partiler yüzde 45.
İfade Özgürlüğü
“2025 yılı boyunca Türkiye’de ifade özgürlüğünün genel durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna verilen yanıtlar:
- İyi diyenler: AKP yüzde 72; MHP yüzde 50; CHP yüzde 5; İYİ Parti yüzde 6; DEM Parti yüzde 25; Diğer Partiler yüzde 20.
- Kötü diyenler: AKP yüzde 26; MHP yüzde 46; CHP yüzde 94; İYİ Parti yüzde 89; DEM Parti yüzde 70; Diğer Partiler yüzde 77.
Toplumun Duygu Durumu
“2025 yılını genel olarak düşündüğünüzde, duygu durumunuzu hangisi en iyi yansıtır?” sorusuna verilen yanıtlar:
- Endişeli: AKP yüzde 31; MHP yüzde 38; CHP yüzde 39; İYİ Parti yüzde 18; DEM Parti yüzde 49; Diğer Partiler yüzde 41.
- Öfkeli: AKP yüzde 4; MHP yüzde 12; CHP yüzde 6; İYİ Parti yüzde 4; DEM Parti yüzde 6; Diğer Partiler yüzde 9.
2026 Yılı Beklentileri
Vatandaşların 2026 yılına ilişkin değerlendirme ve beklentileri:
- Sizce 2026 yılında Türkiye ekonomisi genel olarak nasıl olacak? “İyi olacak”: AKP yüzde 33; MHP yüzde 11; CHP yüzde 3; İYİ Parti yüzde 5; DEM Parti yüzde 4; Diğer Partiler yüzde 8. “Benzer şekilde devam edecek”: AKP yüzde 35; MHP yüzde 68; CHP yüzde 14; İYİ Parti yüzde 30; DEM Parti yüzde 30; Diğer Partiler yüzde 34. “Kötü olacak”: AKP yüzde 29; MHP yüzde 9; CHP yüzde 82; İYİ Parti yüzde 62; DEM Parti yüzde 56; Diğer Partiler yüzde 56.
- 2026 yılında sizin ekonomik durumunuz 2025’e göre nasıl olacak? “İyi olacak”: AKP yüzde 40; MHP yüzde 15; CHP yüzde 4; İYİ Parti yüzde 8; DEM Parti yüzde 13; Diğer Partiler yüzde 7. “Aynı kalacak”: AKP yüzde 34; MHP yüzde 69; CHP yüzde 16; İYİ Parti yüzde 18; DEM Parti yüzde 6; Diğer Partiler yüzde 30. “Kötü olacak”: AKP yüzde 20; MHP yüzde 9; CHP yüzde 78; İYİ Parti yüzde 66; DEM Parti yüzde 78; Diğer Partiler yüzde 60.
- Sizce 2026 yılında Türkiye’de siyaset genel olarak nasıl bir yönde ilerler? “Daha sakin ve istikrarlı olur”: AKP yüzde 23; MHP yüzde 15; CHP yüzde 2; İYİ Parti yüzde 7; DEM Parti yüzde 7; Diğer Partiler yüzde 6. “Benzer şekilde devam eder”: AKP yüzde 40; MHP yüzde 16; CHP yüzde 16; İYİ Parti yüzde 28; DEM Parti yüzde 49; Diğer Partiler yüzde 35. “Daha gergin ve istikrarsız olur”: AKP yüzde 32; MHP yüzde 62; CHP yüzde 81; İYİ Parti yüzde 61; DEM Parti yüzde 37; Diğer Partiler yüzde 58.
- 2026 yılında sizin için en önemli öncelikli konu hangisidir? “Ekonomik durum”: AKP yüzde 60; MHP yüzde 69; CHP yüzde 72; İYİ Parti yüzde 76; DEM Parti yüzde 56; Diğer Partiler yüzde 63. “Adalet ve hukukun üstünlüğü”: AKP yüzde 17; MHP yüzde 16; CHP yüzde 21; İYİ Parti yüzde 3; DEM Parti yüzde 3; Diğer Partiler yüzde 27.
- Önümüzdeki yıla ilişkin genel beklentinizi nasıl tanımlarsınız? “Umutluyum”: AKP yüzde 72; MHP yüzde 38; CHP yüzde 12; İYİ Parti yüzde 15; DEM Parti yüzde 30; Diğer Partiler yüzde 22. “Umutsuzum”: AKP yüzde 24; MHP yüzde 59; CHP yüzde 87; İYİ Parti yüzde 81; DEM Parti yüzde 69; Diğer Partiler yüzde 74.
Sonuç
Araştırma sonuçları, 2025 yılına ilişkin geniş bir olumsuz değerlendirme ve 2026 yılına dair yaygın bir güvensizlik ile temkinli beklentiyi ortaya koymaktadır. Ekonomi, kamuoyunun 2026 için birincil önceliği olarak öne çıkmaktadır ve adalet ile hukukun üstünlüğüne ilişkin olumsuz algılar dikkat çekmektedir.
