BAYRAM İKRAMİYESİ YOK, BÜTÇEYE YENİ GELİR KAYNAKLARI KONULDU
AKP’nin Meclis’e sunduğu ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen torba teklifte milyonlarca emeklinin beklediği bayram ikramiyesi artışı yer almadı. Teklif, emekliye ek ödeme içermemesine rağmen bütçeye milyarlarca liralık yeni gelir sağlanmasını hedefleyen düzenlemeler içeriyor.
İHTİYAÇ FAZLASI TAŞINMAZLAR ÖZELLEŞTİRİLECEK
Teklife göre kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetindeki “ihtiyaç fazlası” taşınmazlar özelleştirilecek. İktidarın hazırladığı etki analizinde buradan 35-45 milyar TL kaynak sağlanması öngörülüyor. Elde edilecek gelirin kurumların hizmet binası ihtiyaçları ve görevlerinden doğan giderleri için kullanılacağı savunuluyor.
KıYMETLİ TAŞLAR VE KRİPTOYA YENİ VERGİLER
Düzenleme ile inci ve elmas gibi kıymetli taşlar ÖTV kapsamına alınıyor. Bu adımın yıllık 1,9 milyar TL gelir etkisi yaratacağı hesaplanıyor. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yapılan ya da aracılık edilen satış ve transfer işlemleri on binde üç oranında vergilendirilecek; buradan yıllık 4,2 milyar TL gelir hedefleniyor. Ayrıca daha önce verginin konusuna girmeyen kripto varlık gelirleri de gelir vergisi kapsamına alınacak.
REKLAM GİDERLERİ VE ŞANS OYUNLARI
Şans ve bahis oyunlarına ilişkin reklam giderlerinin vergi matrahından düşülmesine son veriliyor. Bu düzenlemenin gelir etkisine dair etki analizinde net bir hesap yapılamadığı belirtiliyor.
BEDELLİ ASKERLİKTE ARTIŞ
2025’te yaklaşık 60 milyar TL gelir getiren bedelli askerlik uygulamasında yüzde 25 artış öngörülüyor. Bu artışla 2026’da 19,2 milyar TL ek gelir sağlanması ve kaynağın Savunma Sanayii Destekleme Fonu’na aktarılması planlanıyor.
İŞSİZLİK SİGORTASI FONU’NA CUMHURBAŞKANI YETKİSİ
İşsizlik Sigortası Fonu’na ilişkin düzenlemede, devlet katkısının yüzde 1 olan oranını yarısına kadar artırma ya da indirme yetkisi Cumhurbaşkanı’na veriliyor. Etki analizine göre fon, 2024’te 162 milyar TL, 2025’te 269,5 milyar TL gelir fazlası verdi. 2025 sonu itibarıyla fon varlığının 628,5 milyar TL’ye ulaştığı, 2026’da da 151 milyar TL gelir fazlası beklendiği kaydedildi. Analizde, fonun mevcut gelirleriyle yükümlülüklerini karşılayabildiği vurgulandı.
BOTAŞ’IN KDV BORÇLARINDA MAHSUPLAŞMA
Teklifte, BOTAŞ’ın Temmuz 2024-Şubat 2026 dönemine ilişkin KDV borçlarının mahsup yoluyla terkin edilmesi yer alıyor. Etki analizine göre 310 milyar TL’lik alacak kapsamında aynı tutarda KDV borcunun terkin edilmesi öngörülürken, 2026’da yaklaşık 165 milyar TL’lik yeni KDV anapara borcu oluşabileceği belirtiliyor. Ayrıca yaklaşık 35 milyar TL’lik gecikme zammının önüne geçileceği ifade ediliyor.
DEPREM KONUTLARINDA PEŞİN ÖDEMEYE İNDİRİM
6 Şubat 2023 depremleri sonrasında inşa edilen konut ve işyerleri için 31 Aralık 2026’ya kadar peşin ödeme yapılması halinde ilk konutlarda yüzde 74, ilk işyerlerinde yüzde 48 indirim uygulanacak. Etki analizine göre 314 bin 323 konut için 20 yıl vadede toplam geri dönüş 594 milyar TL’yi aşarken, peşin ödeme halinde konut başına 484 bin TL üzerinden toplam 152 milyar 132 milyon TL tahsilat varsayılıyor.
TORBA TEKLİFİN GENEL ETKİSİ
Torba teklif, emekliye bayram ikramiyesi artışı içermemesine karşın özelleştirmeden yeni vergilere, fon düzenlemelerinden mahsuplaşmalara kadar çok sayıda kalemde bütçeye milyarlarca liralık kaynak akışını hedefliyor. Teklifin etki analizleri ve öngörülen gelir kalemleri iktidarın bütçe hedefleri doğrultusunda mali kaynak yaratma amacını yansıtıyor.
