Cumartesi Anneleri 1114. haftada Galatasaray Meydanı’ndaydı
Gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetini sormak için 1995’ten beri oturma eylemi yapan Cumartesi Anneleri, bu hafta da Galatasaray Meydanı’ndaki barikat önünde seslendi. 34 yıl önce Şırnak’ta gözaltına alındıktan sonra bir daha haber alınamayan Mehmet Ertak için adalet talebi yine yükseltildi.
Oya Ersoy’un okuduğu basın açıklamasında, 4 çocuk babası Mehmet Ertak’ın gözaltına alındığı, işkence gördüğü ve sonrasında kaybolduğu iddialarına değinildi. Aile ve tanık beyanlarına rağmen yıllarca etkili bir soruşturma yürütülmediği vurgulandı.
Gözaltı, tanık ifadeleri ve inkâr
Rezuk Mezrası’nda yaşayan ve bir kömür ocağında çalışan 32 yaşındaki Ertak, 18 Ağustos 1992’de işten dönerken kontrol noktasında durduruldu. Resmi üniformalı polisler tarafından gözaltına alındığı tutanakla kayda geçmesine rağmen, aileye emniyetten böyle bir gözaltı yapılmadığı bildirildi.
Baba İsmail Ertak’ın savcılığa başvurması üzerine çok sayıda tanık, Mehmet Ertak’ın gözaltına alındığını ve nezarethanede işkence gördüğünü beyan etti. Avukat A.D. ise beş gün aynı nezarethanede kaldığını ve Ertak’a işkence uygulandığını aktardı. Yine de dosya, iddialara rağmen üst mercilerde çoğunlukla inkârla karşılandı.
JİTEM itirafı ve AİHM süreci
1997’de JİTEM personeli Murat İpek, yaptığı itiraflarda Ertak’ın Şırnak Emniyet Müdürü Necati Altuntaş ve Terörle Mücadele Şube Müdürü Mehmet Kaplan’ın emriyle öldürüldüğünü ve gömüldüğünü söyledi; iddia edilen infazların dönemin OHAL Valisi Ünal Erkan’ın bilgisi dâhilinde gerçekleştirildiğini öne sürdü.
İç hukuk yollarından sonuç alınamayınca aile AİHM’e başvurdu. Başvuruyu hazırlayan avukat Tahir Elçi’nin bürosuna yapılan polis baskını, dava belgelerine el konulması ve Elçi’nin gözaltında işkence görmesi süreci daha da zorlaştırdı. Buna rağmen AİHM başvurusu tamamlandı.
AİHM kararının içeriği ve çağrı
AİHM, Ertak dosyasındaki delillerin gözaltı ve işkence sonucu ölüm iddiasını ve devletin sorumluluğunu açıkça ortaya koyduğunu belirleyerek Türkiye’yi yaşam hakkını ihlal etmekle oybirliğiyle mahkûm etti (Ertak/Türkiye, 09.05.2000, Başvuru No: 20764/92).
Cumartesi Anneleri, Ertak’ın gözaltında kaybedilişinin 34. yılında adli ve siyasi makamları yeniden göreve çağırdı: Etkili soruşturma ve kovuşturma yükümlülüğünün yerine getirilmesi, sorumluların adalet önüne çıkarılması talep ediliyor. Açıklamada, kaç yıl geçerse geçsin hakikatin peşinin bırakılmayacağı ve devletin uluslararası hukuka uygun davranmasının hatırlatılacağı belirtildi.
Kaynak: Cumartesi Anneleri açıklaması ve AİHM kararı (Ertak/Türkiye, 09.05.2000, Başvuru No: 20764/92)
