Avrupa konut tipi depolamada düşüş ve Çinli üreticilerin yükselişi
Avrupa, ev tipi akü sistemlerinde liderliğini sürdürse de bu yıl Avrupa’daki “konut tipi depolama” pazarında kurulumlarda üst üste ikinci kez %9’luk bir düşüş yaşandı. Bu düşüşün iki temel nedeni bulunuyor: bir yandan enerji krizi sırasında zirveye ulaşan enerji fiyatlarındaki gerileme, diğer yandan ise kilit pazarlardaki büyük devlet sübvansiyonlarının sona ermesi. Bu sübvansiyonların sonlanması, ev depolama sistemlerinin yaygınlaşması için hayati önemdeki teşvikleri fiilen ortadan kaldırdı.
Analistler, bu düşüşün artık sona erdiğini belirtiyor. Yeni kurulumların hızı 2026’da sabit kalacak ve büyüme 2027 ve sonrasında toparlanacak. Bu beklenti, konut depolama sistemlerine olan talebi artıran bir dizi olumlu faktöre dayanıyor. Bu faktörler arasında ev tipi fotovoltaik sistem pazarlarının genişlemesi, Avrupa’daki hanelerin toplu elektrifikasyona geçmesi, pil fiyatlarının düşmesi ve elektrik ithalat-ihracatındaki farklılıkların artması yer alıyor. Ayrıca uzun vadede dinamik kullanım saatli elektrik tarifelerinin yaygınlaştırılması ve perakende fiyatların yükseltilmesi pazarın daha da büyümesini sağlayacaktır.
Çinli üreticiler piyasaya hakim
Wood Mackenzie analistleri, 2024 yılı itibarıyla kurulu pazar payına göre en büyük beş ev aküsü markasının tamamının Çinli olduğunu ve bu segmentte hiçbir Avrupalı şirketin pazar payının %3’ün üzerinde olmadığını ifade ediyor. Piyasa gözlemcileri, Avrupalı tedarikçilerin pazar payının 2022’de %23 iken 2024’te %12’ye düştüğünü; Çinli rakiplerin ise 2022’de %68 olan payının 2024’te yaklaşık %80’e yükseldiğini bildiriyor.
Çin ürünlerinin pazara girişi pazar dinamiklerini kökten değiştirdi. Çinli üreticilerin artan hakimiyeti, bir zamanlar köklü olan Avrupa markalarını küçülen pazar segmentleri için rekabet etmeye zorladı. Bu hakimiyete yol açan etkenler birbirleriyle örtüşüyor ve Çinli üreticilerin Avrupa ev enerjisi depolama pazarında öne çıkmasına uygun koşullar yarattı.
Birincisi, Çin’in enerji depolama sektöründeki aşırı kapasite. Bu kapasite fazlası, beklenenden daha yavaş büyüyen iç pazarı telafi etme amacıyla fazla üretim doğurdu ve üreticileri yeni pazarlara yönlendirdi. İkinci olarak, Avrupa 2022 enerji krizinin ardından konut depolama sistemlerine yönelik benzersiz bir talep artışı yaşadı; küçük ölçekli yenilenebilir enerji tesislerinin hızla yaygınlaşması piyasa kapasitesini zorladı ve bu arz-talep dengesizliğini Çinli üreticiler doldurdu.
Üçüncü olarak, Avrupa düzenleyici ortamında (Avusturya hariç) korumacı önlemlerin eksikliği Çin ürünlerinin girişini kolaylaştırdı. Bu durum, Amerika Birleşik Devletleri’nde Çin ürünlerinin ithalatını engellemeye yönelik güçlü önlemler alınırken, Çin üretim kapasitesinin Avrupa pazarlarına yönelmesine neden oldu ve rekabet baskısını artırdı.
Dördüncü olarak, Çin ürünleri teknik ve tedarik güvenliği açısından rekabetçi hale geldi. Bu, yıllardır yeşil teknolojilere yapılan güçlü yatırımlar ve Çin’in lityum iyon pil tedarik zincirinin yaklaşık %90’ını kontrol etmesinden kaynaklanıyor. Kalite iyileştirmeleri ile dikey entegrasyon, Çinli markalara Avrupalı üreticilerin kolayca taklit edemediği avantajlar sağladı.
Son olarak, Çin ürünleri fiyat açısından da oldukça rekabetçi. Avrupa depolama fiyatlarındaki düşüş göz önüne alındığında bu önemli bir avantaj oluşturuyor. Fiyatların 2024’te yıllık bazda %31, 2025’te ise %8 düşmesi beklendiğinden Çinli ürünler düşük fiyat rekabetinde diğerlerine göre avantajlı konumda bulunuyor.
Politika değişiklikleri ve gelecek senaryoları
Çin hükümeti son aylarda depolama politikası stratejisinde önemli değişiklikler yaptı. Atılan adımlar arasında depolama sistemleri ihracatına uygulanan %13’lük KDV iadesinin kaldırılması bulunuyor. 2025’in dördüncü çeyreğinde yürürlüğe girecek bu teşvik indirimi, Çinli tedarikçilerin üretim maliyetlerini %9 artıracak.
Bu maliyet artışı, fiyatlardaki uzun vadeli düşüş eğilimini kalıcı olarak tersine çevirmeyecektir; ancak maliyetteki geçici artış Avrupalı şirketler için pazar payı geri kazanma fırsatı yaratabilir. Yoksa bu fırsat çoktan kaçmış olabilir mi? Wood Mackenzie analistleri, “Avrupa’daki ev enerjisi depolama sistemleri pazarı yapısal dönüşümler geçirdiğinden” her şeyin beklenmesi gerektiğini vurguluyor.
