Nöbetçi Eczaneler
Hazine Borç Stoku ve Döviz Riski
CHP İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, 2002 yılında 243 milyar lira olan Hazine’nin toplam borç stokunun 2026 yılının Nisan ayında 14,7 trilyon liraya ulaştığını belirtti. Karabat, bu dramatik artışın yüksek enflasyon ve kontrolsüz borçlanmanın sonucu olduğunu ifade etti. Toplam borç stokunun yüzde 52,3’ünün döviz cinsinden olduğu bilgisini paylaşan Karabat, kurdaki her yükselişin Hazine’ye yeni yükler getirdiğine dikkati çekti.
İç Borçlanma ve Güven Sorunu
İç borçlanmada da yeniden döviz cinsinden borçlanmanın arttığını söyleyen Karabat, bunun ekonomi yönetiminin kendi para birimine duyduğu güvensizliğin bir göstergesi olduğunu savundu. Mevcut borçlar için ödenecek toplam faiz tutarının 11,5 trilyon liraya ulaştığını belirten Karabat, vergi gelirlerinin önemli bölümünün faiz ödemelerine gittiğini öne sürdü.
Milli Gelire Oranı ve Enflasyon Etkisi
Karabat, borç analizinde yalnızca milli gelire oranına bakılmasının yanıltıcı olabileceğini vurguladı. Yüksek enflasyon nedeniyle milli gelirin nominal olarak büyümesinin gerçek riskleri perdelediğini dile getirdi.
Uluslararası Karşılaştırmalar: Japonya, Arjantin ve Lübnan
Japonya örneğine değinen Karabat, bu ülkenin yüksek borç oranına rağmen borçlarının kendi para birimi cinsinden olduğunu hatırlattı. Buna karşın Arjantin ve Lübnan’ın döviz borçları nedeniyle kriz yaşadıklarını belirten Karabat, Türkiye’nin de benzer risklerle karşı karşıya olduğunu savundu.
Hazine Garantileri ve Gerçek Borç Yükü
Karabat, kamu-özel iş birliği projeleri kapsamında verilen Hazine garantilerinin resmi borç rakamlarına tam olarak yansımadığını belirterek, kamu maliyesi üzerindeki yükün açıklanan verilerin üzerinde olduğunu ileri sürdü.
Değerlendirme ve Sonuç
Karabat, mevcut borçlanma modelini “ponzi finansmanı” olarak nitelendirdi. Türkiye’nin yapısal bir borç kriziyle karşı karşıya olduğunu ifade eden Karabat, bu tablo değişmediği sürece ekonomik maliyetin toplum tarafından ödenmeye devam edeceğini söyledi.