Bina, araç ve makinelerde ‘eskime payı’ dönemi başlıyor

Kamu Varlıklarında Yeni Dönem Başlıyor

Bakanlığın 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek düzenlemesiyle devletin varlıkları, özel sektör uygulamalarına benzer şekilde amortisman ve piyasa değer kaybı kriterlerine göre takip edilecek. Bu uygulama ile kamu envanterindeki taşınmaz ve taşınırların gerçek değerlerinin güncel tutulması amaçlanıyor.

Kapsam ve Amaç

Resmi Gazete’de yayımlanan yeni tebliğ; hizmet araçlarından iş makinelerine, bilgisayarlardan binalara kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Yeni yol haritası, kamu idarelerinin sahip olduğu varlıkların mali kayıtlarını tutarken daha şeffaf ve hesap verilebilir bir model sunuyor.

Muafiyetler ve Hesaplama Esasları

Yeni sistemde her varlık otomatik olarak eskime payı hesaplamasına dahil edilmeyecek; bazı varlıklar muaf tutulacak ve hesaplama yöntemleri açıklandı.

• Muaf Tutulanlar: Yapımı devam eden yatırımlar, tarihi binalar ile manevi ve sanatsal değeri olan varlıklar eskime payı hesaplamasının dışında bırakıldı.
• Hesaplama Yöntemi: Değerleme işlemlerinde malın devlete maliyeti esas alınacak. Daha önce enflasyona göre yeniden değerleme yapılmışsa, güncel rakamlar üzerinden işlem yapılacak.
• Sorumluluk: Bir binanın mali kayıtlarını, o binaya ait kurum tutacak; ancak bina başka bir kuruma tahsis edildiyse, eskime payı işlemlerinden fiilen kullanan kurum sorumlu olacak.

Alt Limitler ve Tek Seferde Kayıt Uygulamaları

Süreçteki bürokrasiyi azaltmak amacıyla belirli alt limitler getirildi ve bazı işlemler tek seferde muhasebeleştirilecek.

• Dayanıklı Eşyalar: Değeri 52 bin liranın altındaki dayanıklı eşyalar, alındıkları yıl içinde doğrudan eskimiş sayılarak defterden düşülecek.
• Taşınmaz Harcamaları: Taşınmazlar için yapılan 114 bin liranın altındaki harcamalarda da benzer şekilde tek seferde kayıt yapılacak.
• Üst Limitler: Bu belirtilen rakamların üzerindeki varlıklar ekonomik ömürleri boyunca yıllık periyotlarla amortisman esasına göre kayda alınacak.

Teknolojik Eskime ve Değer Düşüklüğü

Sistem yalnızca fiziksel yıpranmayı değil, teknolojik gelişmelere ve hukuki değişikliklere bağlı değer kayıplarını da göz önünde bulunduruyor.

• Teknolojik Yıpranma: Bir cihazın teknolojisi geride kaldıysa veya hukuki düzenlemeler nedeniyle kullanım değeri azaldıysa, bu durum değer düşüklüğü olarak kaydedilecek.
• Geri Dönüş: İleride bu değer kaybı ortadan kalkarsa, ilgili kayıtlar eski hallerine yeniden getirilebilecek.