Bireysel Emeklilik Sistemi’nde Devlet Katkısı Oranı Düzenlendi
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısı oranı yüzde 30’dan yüzde 20’ye çekildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenleme Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yapılan değişiklikle birlikte BES katılımcılarının yatırdıkları her 100 lira için devlet tarafından verilen 30 liralık katkı payı 20 liraya düşürüldü. Cumhurbaşkanı tarafından onaylanan kararla birlikte BES’te birikim yapanlara verilen devlet desteği azaltılmış oldu.
Daha önce katılımcıları sisteme teşvik etmek amacıyla yüzde 30 olarak belirlenen devlet katkı oranı, bütçede tasarruf gerekçesiyle yüzde 20 seviyesine çekildi.
Prof. Dr. Aziz Çelik’in Değerlendirmesi
Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, düzenlemeye ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme yaptı. Çelik, devletin kamu kaynaklarını özel sigorta şirketlerine aktarmasına tepki gösterdi ve uygulamayla ilgili şu görüşleri paylaştı:
- “Bireysel Emeklilik Sistemine (BES) devlet katkısı yüzde 30’dan yüzde 20’ye düşürülmüş. Prensip olarak yüzde 30’dan 20’ye düşmesine itirazım olmaz hatta sıfıra düşmesi gerekir. Devlet katkıyı BES’e değil SGK’ye yapsın! Devlet neden özel sigortacılık sistemine katkı yapsın ki? Bu doğru değil!
- Ancak Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin (TES) gündemde olduğu bir dönemde bu uygulama ilginç geldi. BES’e devlet katkısının düşürülmesi, TES tartışmalarında Hükümetin elini zayıflatacaktır. Altında başka bir hesap var mı? Bilmiyorum.”
Çelik’in işaret ettiği TES, ekonomi yönetiminin 2025 yılı sonunda açıkladığı Orta Vadeli Program’da yer almıştı. Prof. Çelik, sistemin emekli olmak isteyen milyonlara yeni bir külfet getirebileceği eleştirilerine dikkat çektiğini ifade etti; ekonomi yönetimi ise bu konuya ilişkin eleştirileri geçiştirip yorumları yalanlamıştı.
Mehmet Akif Cenkci’nin Değerlendirmesi: “Mali Daralmanın Sonucu”
Sosyal Güvenlik Uzmanı ve halktv.com.tr yazarı Mehmet Akif Cenkci de düzenlemeye ilişkin değerlendirme yaptı. Cenkci, BES’in ortaya çıktığı süreci anımsatarak şunları kaydetti:
- Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısı ilk kez 1 Ocak 2013 tarihinde %25 olarak uygulamaya alındı. Bu düzenleme, vatandaşı uzun vadeli tasarrufa yönlendiren bir sosyal politika aracı olarak sunuldu.
- 2022 yılında yapılan değişiklikle devlet katkısı oranı %25’ten %30’a yükseltildi.
- Ancak bugün gelinen noktada, Cumhurbaşkanı Kararı ile yayımlanan son düzenleme kapsamında, BES’te Türk lirası cinsinden ödenen katkı paylarına sağlanan devlet katkısı oranı %30’dan %20’ye düşürüldü. Yeni oran 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak.
Cenkci, düzenlemenin dikkat çeken bir diğer başlığını da cayma hakkının kullanılmaması halinde sağlanan ilave devlet katkısına ilişkin olarak aktardı. 4632 sayılı Kanun’un Ek 2’nci maddesinin beşinci fıkrası kapsamında, bireysel emeklilik sistemine giren ve cayma hakkını kullanmayan katılımcılar için sağlanan ilave devlet katkısı tutarı 500 TL olarak yeniden belirlendi.
Cenkci şu değerlendirmeyi yaptı: Bir yandan devlet katkısı oranı düşürülürken, diğer yandan sistemde kalmanın karşılığı sembolik bir tutarla sınırlandırılmaktadır. Tasarrufu teşvik etmesi gereken bir sistemde, yük giderek daha fazla vatandaşın omzuna bırakılmaktadır. Bu düzenleme, sosyal devlet anlayışının değil; mali daralma refleksinin sonucudur.
