Amazon ve Küresel Ormansızlaşma Raporu Yayınlandı
Rapora göre, geçen yıl kalıcı olarak yok olan orman alanı 8,1 milyon hektar olarak belirlendi. Bu miktar, belirlenen yıllık sınırın 3 milyon hektardan fazla aşıldığını gösteriyor. Araştırmanın başyazarı Erin Matson, “Taahhütlerle gerçeklik arasındaki fark her yıl büyüyor” diyerek, ormanların yalnızca doğa için değil, bütün insanlık için yaşamsal bir altyapı sunduğunu vurguladı. Bu çarpıcı bulgular, Kasım ayında Amazon’da düzenlenecek ve ormanların ana gündem olacağı COP30 İklim Zirvesi öncesinde kamuoyuyla paylaşıldı.
İmzalar Atıldı, Adımlar Atılmadı
2021 yılında dünya liderleri tarafından imzalanan Glasgow Ormanlar ve Arazi Kullanımı Bildirgesi, 2030’a kadar orman kaybının durdurulmasını ve 350 milyon hektarlık alanın restore edilmesini taahhüt etmişti. Ancak son veriler, hedeflerin %63 gerisinde kalındığını ve bazı bölgelerde ormansızlaşmanın hızlandığını ortaya koyuyor. 2024 yılında yaşanan orman yangınları 6,7 milyon hektarlık alanı yok etti. Latin Amerika, Güneydoğu Asya ve Afrika’daki yangınlar 3,1 milyar ton sera gazı salımına yol açtı. Bu miktar, ABD enerji sektörünün yıllık emisyonlarının %150’sine eşdeğer.
İklim uzmanı Ivan Palmegiani, bozulan ormanların kesilenlerden daha hızlı yok olabileceğini belirterek, “Bu tür tahribat genellikle fark edilmez ya da raporlanmaz” ifadeleriyle izleme zorluklarına dikkat çekti.
Ekonomik Dengesizlik Sorunun Kalbinde
Rapora göre, orman koruması için yılda ortalama 5 milyar euro ayrılırken, ormanların yok olmasına neden olan sanayilere 353 milyar euro sübvansiyon sağlanıyor. Bu dengesizlik, sistemsel bir soruna işaret ediyor. Climate Focus temsilcisi Franziska Haupt, “Kâğıt üstünde iyi görünen ama sistemi değiştirmeyen yüzeysel çözümlerle oyalanıyoruz” diyerek, mevcut ekonomik yapının ormansızlaşmayı teşvik ettiğini ifade etti.
Umut Veren Gelişmeler
Küresel tablo karamsar olsa da umut veren gelişmeler de yaşanıyor. Brezilya, Başkan Lula döneminde Amazon’daki ormansızlaşmayı yavaşlatmayı başardı ve özel finansman sağlamak amacıyla yeni fonlar oluşturdu. Kongo Demokratik Cumhuriyeti yeni arazi yasasıyla yerel halkın haklarını tanıdı. Ayrıca Latin Amerika ülkeleri, çevresel hakları güvence altına alan Escazú Anlaşması’nı uygulamaya devam ediyor.
COP30 zirvesi öncesinde 34 ülke tarafından açıklanan Orman Finansmanı Eylem Yol Haritası, orman koruma çalışmalarındaki yıllık 58 milyar euroluk finansman açığını kapatmayı amaçlıyor.
