Beyaz Saray Brifingi: Faz İki, Türkiye’nin Rolü ve Gazze’nin Yeniden İnşası Süreci
WASHINGTON — Serra Karaçam
Brifing, ABD’li Beyaz Saray yetkililerine atfedilerek arka plan bilgisi olarak yapıldı. Yetkililer, canlı rehinelerin çoğunun serbest bırakıldığını ve ateşkesin uzun bir süre boyunca sürdüğünü söyledi. HAMAS’ın roketatar ve füzelerinin kullanılamayacak halde olmasının önemi vurgulandı. Yetkililere Türkiye’nin istikrar gücünde yer alıp almayacağı da soruldu.
Beyaz Saray yetkilisi, son kalan rehine için hâlâ çok iyi bir iletişim kanalının sürdüğünü aktararak, “Birkaç farklı olası yer var ve aramaya devam edeceğiz,” dedi ve “Son kişi bulunana kadar bu operasyonu tamamlanmış saymayacağız. Ancak, her iki taraf iyi niyetle çalışmayı kabul ettiğinden, faz ikiye geçişi buna bağlı olarak bekletmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
Faz İki ve Gazze’nin Yeniden Kalkınması
Yetkili, son dönemdeki başarıları özetledi: “Son bir ayda 20 maddelik Trump planını imzalattık. Cesetler geri geldi, canlı rehineler her iki tarafta da serbest bırakıldı. Sanırım herkes barışın etkisini hissetmeye başladı. Şimdi duyurduğumuz ikinci şey faz ikiye geçiş.” Yetkili, bunun Gazze’nin yeniden kalkınması için gerçekten büyük bir adım olduğunu belirterek, “İnsanlar genel olarak bakıyor ve ‘Vay, bu gerçekten oyunu değiştirebilir’ diyorlar. Çok ciddi bir çalışma yapıldı. Her adımı uygulamamız gerekiyor. Uygulama ve yürütme konusunda çok, çok odaklıyız ve umuyoruz ki nihai uygulamayı, yani son aşamayı nihai inşa sürecini başarıyla teslim edeceğiz.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin Rolü ve Bölgesel Diplomasi
Brifingde Türkiye’nin Gazze İstikrar Gücü’nde yer alıp almayacağı soruldu. ABD’ye göre Türkiye’nin katılımı, İsrail ile ilişkilerin iyileştirilmesine bağlı. İsrail’in onayının gerektiği açıklanmamış olsa da örtülü veya açık desteğin gerekli olduğu öngörülüyor. Yetkililer, Türkiye’nin ateşkese ulaşmada kritik bir rol oynadığını vurguladı.
Bir yetkili, “Türkiye, bu ateşkese ulaşmada çok önemli bir rol oynadı ve Başkan Trump bunun için çok minnettar,” derken, “Cumhurbaşkanı Erdoğan, Dışişleri Bakanı Hakan ve İstihbarat Direktörü İbrahim Kalın çok yakından dahil oldular. Bizimle çalışmada inanılmaz bir iş çıkardılar ve onları dahil etmek çok önemli. Açıkçası Hamas üzerinde etkileri var ve Türkiye ile İsrail’in ilişkilerini yeniden inşa etmeye başlamasını görmek istiyoruz.” yorumuyla cevap verdi.
“Erdoğan’ın Gazze halkı için büyük bir kalbi var”
Yetkili, Gazze’nin Erdoğan için her zaman önemli bir konu olduğunu belirtti: “Gazze’nin olumlu bir yönde ilerlediğini göstermeye başlarsak, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Gazze halkı için büyük bir kalbi var. Umarım her iki taraf da söylemlerini yumuşatmaya, kendi çıkarlarına odaklanmaya ve birlikte çalışmanın sağlayacağı faydaları görmeye başlar. Başkan Trump’ın ilerlemek istediği hedef bu.”
Uluslararası Güç Katılımı ve HAMAS’ın Silahsızlanması
Barış Kurulu konusunda ülkelere gönderilen davetlerle ilgili bir soru üzerine yetkili, isimleri açıklamaktan kaçındı: “Başkan Trump açıklamak istediğinde duyurulacak; hangi ülkeler olduğunu o zaman öğreneceksiniz. Ama harika bir liste olacak, gerçekten harika bir liste.”
Gazeteciler, Hamas’ın silahsızlanmasının beklendiğinin ve bunun sözünün verildiğinin ifade edilmesi üzerine bazılarıyla görüşüldüğünü ve onların silahsızlanmayı kabul etmediğini hatırlattı. Yetkililer, Hamas’ın silahsızlandırılma taahhüdü ile ilgili olarak temel hedeflerin net olduğunu belirtti.
Yetkililer, “Silahsızlanma veya (silahları) devre dışı bırakma. Bunu ifade etmek için çeşitli terimler kullanabiliriz; İngilizce, Arapça, İspanyolca fark etmez, ne isterseniz. Gazze’de kurulan terör altyapısı yok edilecek. RPG, roketatar ve füzeler gibi ağır silahlar, İsrail’e karşı savunma veya saldırı amaçlı kullanılmayacak şekilde konumlandırılacak,” ifadelerini kullandı.
Bir yetkili, “İsrail, Gazze ile gerçek barış arıyor. İsrail, artık Gazze ile gerçek bir barış sağlamayı hedefliyor; niyet de bu. Ayrıca Gazze’nin, nüfusunu kontrol edebilmek için temel polislik hizmetlerine ihtiyacı var. İnsanlar özgür ve güvenli bir şekilde yaşayabilmeli… Pozitif sinyaller gönderiliyor. Hamas çok zayıf durumda. Bu savaşı 7 Ekim’de başlattılar ve bu Gazze’nin yıkımına yol açtı. Hamas açısından; bu savaşı başlattılar ve bu halkları için bir felakete yol açtı. Son 20 yıldaki liderlikleri Gazze halkını daha iyi bir duruma getirmedi. Bu yüzden geleceğe yönelik olumlu bir vizyonları olduğunu düşünmüyorum.” diye ekledi.
“Gazzeliler harika işçiler”
Yetkililer, Gazze’deki yeni hükümetin yetkin olduğunu ve planı benimsediğini söyledi: “Barış, refah için gerekli. Bu gerçek barışın başlangıcı olabilir, ama sahte olmamalı. Ardından yatırım getirmeye başlayacağız ve umarız Gazzeyi yardımdan bağımsızlaştırabiliriz. Gazze’nin GSYH’sinin yaklaşık %85’i uzun süredir yardımdan oluşuyor. Nihai olarak, insanların maaş kazanacağı ve bağımlılığı azaltacağı bir ekonomi istiyoruz. Halk harika işçiler ve fırsat ve iyi yönetişim sağlanırsa gelişebilirler. Bunu başarmaya çalışacağız.”
