Z Kuşağı Erkekleri Okusa da, Okumasa da İşsiz
Amerika’da üniversite diplomasının iş bulmayı kolaylaştırdığı dönem sona eriyor. ABD’nin Federal Rezerv verilerine göre son dönemde üniversite mezunlarının işsizlik oranı yüzde 5,6’ya yükseldi. Daha da çarpıcı olan şu: 22-27 yaş grubundaki erkekler için üniversite diploması artık iş piyasasında ayrıcalıklı değil. Financial Times’ın ABD Güncel Nüfus Anketi verilerini incelediği araştırmaya göre; 22-27 yaş grubundaki üniversite mezunu erkeklerin işsizlik oranı, üniversiteye hiç gitmemiş erkeklerinkiyle neredeyse aynı seviyede.
Bundan 16 yıl önce, küresel ekonomik kriz sonrası 2010 döneminde diplomasız genç erkeklerde işsizlik yüzde 15’i aşarken, üniversite mezunlarında bu oran yaklaşık yüzde 7 civarındaydı. Aradan geçen on altı yılda makas kapandı; diplomasızlık artık ciddi bir dezavantaj olmaktan çıktı.
Erkekler Okulu Bırakırken, Kadınlar Yerlerini Alıyor
Aynı araştırma, genç erkek ve kadınların iş piyasasında giderek farklı yollar izlediğini ortaya koyuyor. Üniversite mezunu erkeklerde işsizlik oranı yüzde 7 seviyesindeyken, aynı eğitim düzeyindeki kadınlarda bu oran yüzde 4’e geriliyor. Bu farkın ardında büyük ölçüde ABD’de sağlık sektörünün yükselişi bulunuyor.
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun öngörülerine göre sağlık alanındaki meslekler önümüzdeki on yılda tüm sektörlerin çok üzerinde büyüyecek; her yıl yaklaşık 1,9 milyon yeni pozisyon açılacak. Kadınların bu alana yönelme oranının erkeklerden belirgin biçimde yüksek olması, işsizlik uçurumunun temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
İş tekliflerine yaklaşım biçimi de farkı derinleştiriyor. Küresel işe alım ajansı Bentley Lewis’in CEO’su Lewis Maleh, kadınların kariyer hedefleriyle tam örtüşmese bile, yarı zamanlı ya da yeterliliklerinin altında olsa bile iş tekliflerini kabul etmeye daha açık olduğunu; erkeklerin ise ideallerindeki kariyer yoluna veya yeterli gördükleri ücret ve statüye ulaşana kadar beklemeyi tercih ettiğini belirtiyor.
Erkekler Üniversiteyi Bırakıyor, Meslek Okullarına Yöneliyor
Pew Research Center verilerine göre 2011-2022 arasında ABD’de üniversitedeki genç öğrenci sayısı 1,2 milyon azaldı. Azalan öğrenci sayısının yaklaşık 1 milyonu erkek, 200 bini ise kadın öğrencilerden oluşuyor. Üniversiteden kopuşun diğer yüzünde mesleki eğitim yer alıyor. Ulusal Öğrenci Takas Merkezi’nin verilerine göre iki yıllık meslek yüksekokullarına kayıt, 2020’den bu yana yüzde 20 artarak 850 bin öğrenciyi aştı. Erkeklerin ağırlıklı olduğu bu alanlar, diplomasız ama iyi kazandıran ve iş garantili bir yol arayanlar için giderek daha cazip hale geliyor.
Ne Eğitimde Ne de İstihdamda Olan Kuşak Büyüyor
ABD’de genç nüfusun yüzde 11’i artık ne eğitimde ne istihdamda ne de mesleki eğitimde. Aylarca, kimi zaman yıllarca süren iş arayışının ardından umudu kesen gençlerin bu gruba dahil olma oranı her geçen gün artıyor ve bu kategoride erkekler, kadınlara kıyasla çok daha yoğun biçimde yer alıyor.
ABD, Türkiye’yi Takip Ediyor
ABD ile kıyaslandığında Türkiye’deki tablo çok daha ağır. ABD’de 22-27 yaş grubundaki gençlerin yüzde 11’i ne eğitimde ne istihdamda bulunurken, Türkiye’de 15-34 yaş grubundaki her 100 gençten 29’u bu durumda. TÜİK verilerine göre bu, 6,5 milyon kişiye karşılık geliyor. Üstelik 24 yaşından küçük üniversite mezunlarının yüzde 30’u işsiz; kadınlarda bu oran yüzde 33,8’e çıkıyor.
