Sağlığınızda fark yaratacak alışkanlıklar

Yeni Yıla Sağlıklı Başlangıç: İç Hastalıkları Uzmanından Beslenme ve Yaşam Önerileri

Günümüzün modern yaşam tarzı sağlığımızı olumsuz etkiliyor. Dengesiz beslenme, hareketsizlik, uykusuzluk, sigara ve alkol kullanımı gibi yanlış alışkanlıklar bazı hastalıklara ve erken yaşlanmaya zemin hazırlıyor. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, yeni yılın yeni kararlar için önemli bir fırsat ve itici güç olduğunu hatırlatarak sağlıklı yaşam tüyoları paylaştı. Özellikle beslenme konusunda dikkat edilmesi gereken noktaları vurguladı.

Tencere yemeklerinden vazgeçmeyin

Günümüzde çok yağlı, karbonhidratlı, işlenmiş ve katkılı, GDO’lu yiyecekler; mısır şuruplu tatlılar ve bol tuzlu fast food ürünleri fazla miktarda tüketiliyor. Mide ve bağırsaklarınızı bir deney tüpü olarak düşünün: acemi bir laborant yanlış bileşenleri ve enzimleri kullandığında hoş olmayan kokular ve patlamalar ortaya çıkabiliyorsa, sağlıksız yiyecekler de vücutta benzer olumsuz sonuçlara yol açar. Önce sindirim sağlığı bozulur; uzun vadede diyabet, kalp-damar ve diğer kronik hastalıklar tetiklenebilir. Bu nedenle beslenmenize dikkat edin: öğünlerinizi aksatmayın ve öğünlerinizi boş kalorilerle geçiştirmeyin. Tencere yemeklerinden vazgeçmeyin; üşenmeden besleyici, sağlıklı yemekler hazırlayın.

Güne kahve değil su içerek başlayın

Sabah uyanır uyanmaz kahve yerine su için. Vücudun sıvı dengesi ve toksinlerden arınması için gün boyunca susamayı beklemeyin. Yanınızda her zaman bir şişe su bulundurun ve yudum yudum için. Suya kabuk tarçın, limon veya nane ekleyerek hem lezzetini hem de faydasını artırabilirsiniz. Zaman zaman maden suyu tüketerek mineral desteği de alabilirsiniz.

Aç kalmayın

Aç kalarak akşam saatlerinde daha çok yeme eğiliminde olursunuz; bu hem sağlığınızı bozar hem de kilo almanıza neden olur. Gün içinde meyve, sebze ve tam tahıl ağırlıklı beslenin. Yoğun olduğunuzda en azından 4-5 ceviz, tam tahıllı küçük bir sandviç, 2-3 kuru kayısı veya bir havuç gibi atıştırmalıklarla açlığınızı yatıştırmaya çalışın.

Kış aylarında yaz sebzelerinden uzak durun

Her zaman mevsimine uygun sebze ve meyve tüketin. Kış aylarında domates, biber, salatalık, patlıcan, kabak, çilek gibi yaz sebze ve meyvelerinden mümkün olduğunca uzak durun. İmkan varsa organik ve taze olanlarını tercih edin.

Öğlen et, akşam sebze tüketin

Öğle yemeklerinde pizza, makarna ve hamburger gibi hazır gıdalara yönelmeyin; bunlar sizi yeterince beslemez, vitamin, mineral ve lif eksikliğine yol açar. Öğle öğünlerinde balık, tavuk, kırmızı et veya kuru baklagiller (nohut, mercimek, kuru fasulye, barbunya) tercih edin. Akşam yemeklerinde ise sebze çorbası, mevsimlik salata veya sebze yemeği uygun seçeneklerdir. Küçük bir tabak zeytinyağlı yemek ve bir kase yoğurt da hafif bir akşam öğünü sağlar.

Vücudunuza tuz ve şeker yüklemeyin

Fazla tuz ve şekerden kaçının. Tuzsuz ya da şekersiz sandığınız pek çok hazır gıda aslında vücudunuza ek tuz ve şeker yükler; etiketleri okuyun ve günlük tuz tüketimini bir çay kaşığını geçmeyecek şekilde sınırlamaya çalışın. Şekeri mümkün olduğunca doğal kaynaklardan almaya özen gösterin.

Tatlı krizlerine doğal çözüm

Tatlı isteği olduğunda tatlandırıcılı veya mısır şurubu içeren gıdalar yerine hurma, kuru kayısı, kuru üzüm, kuru incir veya dut kurusu gibi sağlıklı alternatifleri tercih edin. Özellikle diyabetiniz varsa bu kuruyemiş ve kuru meyveleri ölçülü tüketmeyi unutmayın. Bu besinler tatlı isteğinizi azaltırken kan yapıcı, bağırsak hareketlerini destekleyici ve mineral ile antioksidan sağlayıcı etki sunar.

Dost bakterileri çoğaltın

Bağırsaklarda yoğun bulunan dost bakteriler, ikinci beynimiz olarak adlandırılan bağırsak sağlığını ve bağışıklığı güçlendirmede önemlidir. Her gün probiyotik içeren gıdalar tüketin; probiyotikler ev yoğurdu, kefir, turşu, sirke ve ekşi mayalı ürünlerde bulunur. Vücuttaki probiyotikleri çoğaltmak için prebiyotik besinleri de ihmal etmeyin: pırasa, kereviz, kuşkonmaz, soğan, sarımsak gibi sebzeler ile kuru baklagiller, ceviz ve fındık gibi yağlı tohumlar prebiyotik kaynağıdır.

Bu alışkanlıkları ihmal etmeyin

Aşağıdaki alışkanlıklar sağlığınıza önemli katkılar sağlar:

• Hastalıklarda genetik ve beslenme yetersizliğinin rolü büyük olmakla birlikte stres de tetikleyici bir etkendir. Sıkıntılı anlarınızda ortam değiştirmeye, kısa bir yürüyüş yapmaya veya burundan derin nefes almaya çalışın; bu uygulamalar rahatlamanızı ve kortizol (stres hormonu) düzeyinizin düşmesini sağlar.
• Pozitif olmaya çalışın; bu yaklaşım problemlerinizi daha kolay çözmenize ve daha mutlu bir yaşam sürmenize yardımcı olur.
• Günde en az 7 saat uyuyun; uykunuzdan fedakarlık etmeyin. Yatak odasını yatmadan önce havalandırın, gece lambası kullanmayın ve cep telefonunuzu kapatıp ayrı bir odada bırakın.
• Düzenli olarak egzersiz yapın; en azından tempolu yürüyüşler yararlıdır.
• Beyninize de egzersiz yaptırın: her gün yeni bir bilgi öğrenin ve merak ettiğiniz kitapları okuyun.
• Ağız sağlığınıza özen gösterin; diş ve diş eti bakterileri sadece ağız sorunlarına değil, kalp sağlığına da zarar verebilir.
• Sigara ve alkol kullanıyorsanız mümkün olan en kısa sürede bırakın.
• Rutin sağlık kontrollerinizi aksatmayın; kronik bir hastalığınız varsa ilaçlarınızı düzenli kullanın.