Nöbetçi Eczaneler
Gizli Şeker (Pre-diyabet): Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yöntemleri
Gizli şeker (pre-diyabet), kan şekeri düzeylerinin normalin üzerinde olmasına rağmen henüz diyabet tanısı alacak kadar yüksek olmadığı durumu ifade eder. Tip 2 diyabet teşhisi alan hastaların hemen hepsi hastalığa yakalanmadan önce pre-diyabet evresinden geçer. Dünya’da ve ülkemizde yaygın bir sorun olan gizli şekeri, “diyabetin ayak sesleri” olarak nitelendiren İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, bu süreçle ilgili bilinmesi gerekenleri şöyle sıraladı:
Neden ciddiye alınmalı? Kan şekerinin 100-126 mg/dl arasında olduğu dönem prediyabet (hafif diyabet) dönemidir. Prediyabet için kullanılan diğer isimler bozulmuş açlık glikozu, glikoz intoleransı ve sınırda diyabettir. Pre-diyabet dönemi en az diyabet dönemi kadar sorunludur. Bu dönemde de diyabetin bütün komplikasyonları ile karşılaşmak mümkündür. Genellikle fark edilmez Pre-diyabet belirti vermez, bu yüzden bir kan tahlili yaptırmadan anlaşılmaz. Belirtiler ancak diyabete dönüştüğünde ortaya çıkar. Ağız kuruluğu, çok su içme, sık acıkma, sık idrara çıkma ve bulanık görme gibi şikâyetler ancak bu evreden sonra görülür. Sebepleri nelerdir? En önemli neden genetik faktördür. Bunun yanı sıra hipertansiyon, gebelikte şeker hastası olanlar, kötü beslenme, hareketsiz yaşam ve kilo fazlalığı gibi faktörler birbirinden bağımsız olarak hastalık riskini artırabilir.
Bu risk faktörlerini taşıyan kişiler yılda bir kez kan şekerlerini ölçtürmeli ve takiplerini mutlaka yaptırmalıdır. Teşhisi çok kolay Rutin kontrolleriniz sırasında yılda bir kez açlık kan şekerinizin kontrol edilmesi yeterlidir. Böylelikle gizli şekeriniz olup olmadığını kolaylıkla öğrenebilirsiniz. Bu nedenle yıllık kontrollerinizi sakın aksatmayın. Riski azaltma yolları Pre-diyabet dolayısıyla diyabet riskini azaltmak için şu noktalara dikkat edilmelidir:Bunları ölçülü tüketin
Bunlardan uzak durun
Diyabet riski nasıl azaltılır? Diyabetin başladığı yer olarak kabul edilen pre-diyabet önlenebilir bir sorun olarak görülmektedir. Diyabet, pankreasta insülin salgısının bozulduğu yerde başlar. Bunun en önemli nedeni ise vücuttaki yağ fazlalığıdır.
Dolayısıyla kilo vermek, sağlıklı beslenmek ve egzersiz yapmak bu bozuklukların giderilmesini sağlar. Bu sayede uzun dönemde diyabete olan gidişatı geriletmek mümkün olabilir. Hangi hastalıkları tetikler? Tedavi edilmeyen pre-diyabet, diyabete yani halk arasındaki adıyla şeker hastalığına dönüşür. Diyabet, kandaki tüm şekerin işlenememesinden kaynaklanır. Vücuttaki şeker seviyesini dengeleyen insülin yetersiz salgılandığında ya da insüline cevap verilemediğinde kanda oluşan yüksek şeker bu hastalığa yol açar.
Kesin tedavisi olmayan diyabet kontrol altına alınmadığında kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması, kronik böbrek yetmezliği, kanser, Alzheimer gibi ciddi hastalıkları tetikleyebilir ve felce neden olabilir.