Gümrük Muafiyetinin Kaldırılması Piyasaları Sarstı
Yurt dışı alışverişlerinde uygulanan 30 Euro’luk gümrük muafiyetinin kaldırılacağının açıklanması piyasayı hızla hareketlendirdi. 6 Şubat 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek karar, bireysel ithalatı doğrudan hedefliyor. Bu gelişme sonrası birçok yerli satıcının durumu fırsata çevirerek etiketleri iki hatta üç katına çıkardığı belirtiliyor.
Uzmanlar, söz konusu düzenlemenin toptan ithalat yapan firmaların maliyetlerini doğrudan etkilemediğini; çünkü bu firmaların uzun süredir gümrük vergisi ve KDV ödemekte olduğunu vurguluyor. Piyasada gözlenen fahiş fiyat farklılıklarının ise vergi yükünden ziyade kar marjlarıyla açıklanması gerektiği ifade ediliyor.
Türkiye gazetesinin haberine göre, Çin’de 160 TL olan bir gözlüğün vergiler dahil Türkiye maliyeti en fazla 240 TL iken, e-ticaret sitelerinde 2.500–3.000 TL bandında satışa sunulduğu aktarılıyor. Benzer şekilde, Çin maliyeti vergilerle birlikte 550 TL’yi geçmeyen kablosuz kulaklıkların Türkiye raf fiyatları 2.000 TL’nin üzerine çıkmış durumda.
Türkiye-Çin Ticaretinde Büyüklük ve Dengesizlik
Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmi, 2025 yılı verilerine göre 52,8 milyar dolar seviyesine ulaştı; ancak iki ülke arasındaki dengesizlik dikkat çekiyor. Türkiye, Çin’e karşı 46,5 milyar dolarlık ciddi bir dış ticaret açığı veriyor.
Türkiye’nin Çin’e ihraç ettiği kritik öneme sahip kalemler şunlar:
- Maden cevherleri
- Mermer, doğal taş ve toprak ürünleri
- İnorganik kimyasallar
- Metal cevherleri
- Pamuk
- Makine ve aksamları
Türkiye’nin Çin’den en çok ithal ettiği ürünler ise şunlardır:
- Elektrik-elektronik ekipmanlar
- Makine ve mekanik cihazlar
- Motorlu taşıtlar ve parçaları
- Demir-çelik ürünleri, kimyasallar ve plastik mamuller
- Optik, tıbbi ve teknik cihazlar
Sağlık ve Kalite Uyarısı
Fiyat artışlarının yanı sıra Çin’den gelen ürünlerin güvenilirliği konusunda da kaygılar paylaşıldı. Bakanlık analizleri, denetlenen ürünlerin yüzde 81’inin sağlığa zararlı olduğunu ortaya koydu. Özellikle düşük kaliteli tekstil, oyuncak ve elektronik ürünlerde ftalat, ağır metaller ve PAH gibi sağlığa zararlı maddeler tespit edildi. Bazı ürünler için “kullanmadan imha” uyarısı yapıldı.
Fırsatçılık İddiaları ve Piyasa Etkileri
Sektör temsilcileri, bazı firmaların 6 Şubat öncesinde gümrükten yüklü miktarda mal çekerek depolarını doldurduğunu iddia ediyor. Vergi düzenlemesi henüz yürürlüğe girmeden yapılan bu zamların, bireysel ithalat seçeneğinin daralması sonucunda tüketicinin yerli satıcıya mahkûm olmasını fırsata çeviren bir “haksız kazanç” hamlesi olarak nitelendirildiği belirtiliyor.
Bireysel ithalatın sınırlandırılmasıyla rekabetin azalması, iç piyasadaki fiyatların serbestçe ve kontrolsüzce yükselmesine zemin hazırlamış durumda.
