Nöbetçi Eczaneler
TZOB Verileri: Üretici ile Market Arasındaki Fiyat Farkı Katlanıyor
Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) topladığı veriler, tarımsal ürün fiyatlarının üreticiden market raflarına gelene dek katlanarak arttığını gözler önüne serdi. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar’ın paylaştığı aralık ayı raporuna göre, üretici ve market fiyatları arasındaki fark bazı ürünlerde yüzde 324 seviyesine ulaştı. Bayraktar, söz konusu yüksek fiyatların spekülatif faaliyetlere işaret ettiğine dikkat çekerek yetkililere denetim çağrısında bulundu.
Tarlada 8, Markette 33 TL: Havuçta Rekor Fark
Aralık ayında üretici ile market arasındaki fiyat makasının en geniş olduğu ürün havuç oldu. Tarlada 8 TL olan havuç, market raflarında 33,93 TL olarak satıldı; aradaki fark 324,1% olarak kaydedildi. Havuçtaki bu rekor farkı yüzde 245,6 ile mandalina, yüzde 238,5 ile kabak ve yüzde 238 ile yeşil soğan takip etti. Mandalinada tarlada 10,50 TL olan fiyatın market raflarında 36 TL’yi aştığı görüldü.
Yılın Zam Şampiyonu: Limon
Yıllık bazda incelendiğinde, 2025 yılının zam şampiyonu limon oldu. Limonun market artışı yüzde 133,4 olarak hesaplanırken üretici artışı yüzde 343,4 olarak gerçekleşti. Limondaki fahiş artışları elma (%110,4), fındık (%106,6) ve Antep fıstığı (%100,8) takip etti. Yılın fiyatı en çok düşen ürünü ise beyaz lahana oldu; fiyatı yüzde 40,6 geriledi. Üretici tarafında ise en büyük değer kaybını yüzde 58,8 düşüşle sivri biber yaşadı.
Üretim Maliyetlerindeki Artış Çiftçinin Belini Büktü
Raporda ayrıca, çiftçinin belini büken girdi maliyetlerindeki yıllık artışlar paylaşıldı. Aralık ayında mazot fiyatlarında aylık bazda bir düşüş yaşansa da yıllık tablo maliyet baskısını doğruladı. Gübrede ÜRE gübresi %50,9, kompoze gübre %46,3 oranında zamlandı. Yem maliyetlerinde besi yemi yıllık %30,6, süt yemi %29 oranında arttı. Enerji ve yakıt giderlerinde ise mazot %21,9 ve elektrik %12,8 artış kaydedildi.
Sebzelerde Sezon Geçişi Etkisi ve Fiyat Hareketleri
Bayraktar, aralık ayındaki ani fiyat hareketlerinin gerekçesini sezon geçişi olarak değerlendirdi. Seralarda güzlük dönemin bitip baharlık dikimlerin başlamasıyla arzın azalması, özellikle kabak, salatalık ve patlıcan fiyatlarını yükseltti. Diğer taraftan, talebin düşük olduğu kuru soğan ve patateste fiyat düşüşleri gözlendi.
Raporun ortaya koyduğu tablo, üretici ve tüketici arasındaki makasın genişlediğine, girdi maliyetlerinin çiftçi üzerindeki baskının arttığına işaret ediyor. Bayraktar, bu koşullar altında yetkili kurumlara daha sıkı denetim çağrısında bulundu.