Livermore İtfaiye İstasyonunda 125 Yıllık Ampul: “Yüzüncü Yıl Işığı”
ABD’nin California eyaletinde Livermore İtfaiye İstasyonu No.6’da yer alan ve “Yüzüncü Yıl Işığı” olarak bilinen ampul, 1901’den bu yana neredeyse hiç sönmedi. Dünyanın en uzun süre yanan ampulü unvanını elinde bulunduran lamba, düşük enerjiyle aydınlatmasına rağmen turistlerin ve araştırmacıların ilgisini çekmeye devam ediyor.
Isındıkça Kalitesi Artıyor
Ampul, Shelby Electric Company tarafından 1890’lı yıllarda Adolphe Chaillet tarafından el yapımı olarak üretildi. Filamanları günümüzdeki ampullere kıyasla 8 kat daha kalın ve muhtemelen karbon yapısında. Bilim insanları, ampulün filamanlarının ısındıkça ışık kalitesinin artmasının uzun ömründe önemli rol oynadığını belirtiyor.
Turistlerin İlgi Odağı
Ampul, Kuzey California’nın turistik açıdan sakin bölgesinde olmasına rağmen dünyanın dört bir yanından ziyaretçi çekiyor. “Işığın Bekçisi” olarak bilinen emekli İtfaiye Şefi Yardımcısı Tom Bramell, 50 yıldır ampulün bakımını üstlendiğini ve her yıl farklı ülkelerden araştırmacıların geldiğini aktardı.
“İnsanlar 4 Vat Olduğunu Düşünüyor”
Bramell, ampulün 1901 yılında Livermore Power and Water şirketinin sahibi Dennis Bernal tarafından itfaiye teşkilatına bağışlandığını anlattı. İlk olarak başka bir istasyonda bulunan ampulü 1976’da bu istasyona taşıdıklarını ve o günden itibaren gözetim altında tuttuklarını söyledi. Bramell, “İnsanlar 4 vat olduğunu düşünüyor; fakat el yapımı Shelby ampulü 60 vat. Dolayısıyla lambaya verilen elektrik seviyesi düşürülerek aydınlatılıyor.” dedi.
Canlı İzlenebiliyor
Guinness Rekorlar Kitabı’na giren ampul, istasyondaki kameralar sayesinde internet üzerinden canlı olarak izlenebiliyor.
Arıza Ampulden Kaynaklanmadı
Ampulün bugüne kadar yalnızca taşınma veya jeneratör arızası nedeniyle iki kez kısa süreli sönmeleri kayıtlara geçti. Yapılan kontrollerde arızanın ampulden değil güç kaynağından kaynaklandığı tespit edildi.
Asırlık Ampul Gizemini Koruyor
“50 yıldır lambanın yanındayım ve dünyanın her yerinden gelen araştırmacılar ve bilim insanlarıyla görüştüm. 20 yıldır emekliyim ve hâlâ 125 yıldır yanan ampul hakkında bilgileri paylaşıyorum.” diyen Bramell, ampulün nasıl bu kadar uzun süre dayanabildiğinin hâlâ tam olarak anlaşılamadığını söyledi. El yapımı üretim ve özel filaman yapısı, ampulün gizemini korumaya devam ediyor.
