TİTCK Başkanı Ahmet Ayar Uyarıyor
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ayar, kozmetik ürün grubu içinde yer alan çocuk yüz boyalarının taşıdığı risklere dikkat çekti. Ayar, ürünlerin içerdiği riskli kimyasalları açıkladı ve aileleri uyardı.
Mevzuat ve güvenlik testleri
Türkiye’de kozmetik ürünlerinin Avrupa kozmetik mevzuatına uygun olduğunu belirten Prof. Dr. Ahmet Ayar, mevcut mevzuatın erişkinlerin kullanımına yönelik olduğunu vurguladı. Çocuklar için kullanılan yüz boyalarının üretim aşamasında herhangi bir güvenlik testinden geçmediğini ifade eden Ayar, bu nedenle ailelerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.
‘Yüz boyaları testten geçirilmiyor’
Ayar, yüz boyaları gibi ürünlerin son yıllarda çocuklarda daha yoğun kullanıldığına dikkat çekti. Çizgi film karakterlerinin bazı simgelerinin deriye uygulanmasının son derece tehlikeli olabileceğini belirterek, bu ürünlerin üretimiyle ilgili standartların bulunmadığını kaydetti.
Yapılan bilimsel araştırmalarda, özellikle geçici çıkartma uygulamalarında alerjenler, diğer kimyasallar ve ağır metallerin tespit edildiğini belirten Ayar, ailelerin bu ürünlerden uzak durması gerektiğini vurguladı. Ürün ham maddesi bakımından en riskli kesimin yüz boyamaları olduğuna dikkat çekti ve bu ürünlerin Avrupa topluluğunun kozmetik üretim listesinde yer almadığını ekledi. Bir arada deriye uygulanan bu maddelerin güvenliğini test eden herhangi bir mekanizma olmadığına işaret etti.
Çocukların yüz boyaları kozmetik sınıfında olmakla birlikte üretim aşamasında güvenlik testlerinden geçirilmemektedir. Maliyeti düşürmek amacıyla en riskli kimyasalların kullanıldığı ürünler arasında olduklarını belirtti. Kurumun kozmetikle ilgili bildirimleri kaydettiğini ve kozmetik olarak listelediğini; ancak kozmetik amaçla üretilmeyen ürünlerin onaylanması ve denetlenmesinin normal kozmetik yönetmeliğiyle mümkün olmadığını anlattı. Denetlenmeyen alanların en yüksek riski ortaya koyduğunu, yasakların önemli ve gerekli olduğunu, ancak çocuklar ve ailelerin bilinçlenmesinin daha önemli olduğunu söyledi.
Çocuğunuzun yüzüne sürdürmeyin
Ayar, çocukların kozmetik kullanımına ihtiyacı olmadığını vurgulayarak, çocuk derisinin henüz gelişim aşamasında olduğunu belirtti. Yetişkinler için olan kozmetiklerin kullanımının deri yüzeyinden kan dolaşımına kadar kimyasal maddelerin geçme riskini artırdığını ve bu maddelerin vücudun tüm organlarına dağılarak uzun süreli etkiler oluşturabileceğini aktardı.
Kozmetiklerdeki bazı kimyasalların alerji başta olmak üzere toksik etkilere neden olabileceğini; alerjinin en masum yan etki olduğunu, deride kızarıklık, kaşıntı ve egzama benzeri bulgulara yol açtığını söyledi. Asıl büyük tehlikenin kimyasalların kan dolaşımına karışıp vücudun farklı bölgelerine ulaşması ve tekrarlanan kullanım sonucunda uzun süreli etkiler ortaya çıkarması olduğunu belirtti.
Ayar, kozmetik ürünlerinin içinde sinir sistemine ve üreme sağlığına zarar verebilen maddelerin bulunabileceğine dikkat çekti ve bu maddelerin TİTCK onaylı olsalar dahi erişkinler için tasarlanmış ürünlerin erkenden kullanılmasının bilim dünyasının öngöremediği büyük riskleri beraberinde getirebileceğini söyledi.
Sosyal medyadaki özendiriciliğe dikkat
Ayar, Türkiye’de kozmetik ürünlerinin denetim süreçlerinin dünyanın standartlarına uygun yürütüldüğünü, Avrupa kozmetik mevzuatının benimsendiğini belirtti. Avrupa mevzuatının uygulanmasının halk sağlığı açısından avantaj sağladığını, kozmetiklerde kullanılan ham maddelerin güvenliğinin esas olduğunu, yasaklı ürün listeleri ve belirli miktarlarda kullanıma izin verilen maddelerin sürekli güncellendiğini ve denetimlerin gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Çocuk kozmetiğiyle ilgili dünyada yeni bir trend oluştuğuna işaret eden Ayar, yakın zamanda yapılan bir araştırmada çocuklar arasında çok erken yaşlarda kozmetik kullanımının patlama gösterdiğinin tespit edildiğini söyledi. Bunun sebepleri arasında sosyal medyanın yaygın kullanımı olduğunu, özellikle TikTok’ta 7 ile 18 yaş arasındaki çocukların videolar yayımladığı ve bu videolarda kendi üzerlerinde gerçekleştirdikleri kozmetik uygulamalarda 21 farklı içerikli madde kullandıklarının tespit edildiğini belirtti. Bu durumun kurum için acil dikkat gerektirdiğini ifade etti.
‘600 bin TL idari para cezası ile yüzleşecekler’
TİTCK’nin yıl içinde yaptığı denetimlere değinen Ayar, denetimlerin ürünün kuruma bildirilip bildirilmediğini ve kayıtlı olup olmadığını kapsadığını söyledi. Kayıtlı ürünlerin içerik analizlerinin yapıldığını aktardı. Bu yıl kurumun Kozmetik Denetleme Dairesi’nin 197 ürünü denetlediğini; bu ürünlerin 190’ında hata tespit edildiğini bildirdi. Hatalı ürünlerle ilgili firmalardan savunma istendiğini ve savunma sonucunda hatalar tespit edilirse ürün bazlı olarak 600 bin Türk Lirası para cezası uygulanacağını belirtti.
Bunun yanı sıra uygunsuz ürünlerin toplatılması ve geri çekilmesi uygulamalarının da gerçekleştirildiğini anlatan Ayar, üreticilerin mevzuata uygun ürünleri pazara sürmelerine dikkat etmelerini, mevzuata aykırı ürün pazara sürmeleri durumunda ürün bazında 600 bin TL para cezası ile karşılaşacaklarını söyledi.
‘Tahriş etmeyen kremlerle sınırlı kalmalı’
TİTCK Başkanı Ayar, sosyal medyanın özendirici olduğunu ve bu konuda özellikle ailelere önemli görev düştüğünü belirtti. Erişkinler için gerekli kozmetikler çocuklar için gerekli olmadığını söyleyen Ayar, kırışıklık ve yaşlanmayı önlemeye yönelik kozmetik kullanımının orta yaştan itibaren gündeme geldiğini; çocuklarda henüz yaşlanma söz konusu olmadığını ifade etti. Gelişim ve olgunlaşma sürecindeki derinin normalinin ortaya çıkması sırasında kullanılacak kozmetik ürünlerin normal gelişime zarar verebileceğini belirtti. Çocukların kullanımında tahriş etmeyen yüz temizleyicileri, nemlendiriciler ve güneş kremleri ile sınırlı kalınması gerektiğini vurguladı.
