TÜİK Verileri: 2024’te Sosyal Koruma ve Emeklilere Yapılan Yardımlarda Keskin Artış
Ankara’da, günlük 200 ila 400 TL bandındaki ve tuvaleti olmayan ucuz otellerde barınmak zorunda kalan emeklilerin görüntüleri, mevcut durumu çarpıcı biçimde ortaya koydu. En düşük emekli aylığıyla ev tutamayacak durumda olan bazı emekliler için yetkililer “başka sebeplerden orada kalıyorlar” açıklaması yapsa da Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri farklı bir tablo ortaya koyuyor. Açlık sınırının altında geçinmeye çalışan emeklilerin kaçının sosyal yardım almak zorunda kaldığına ilişkin veriler kamuoyuyla paylaşıldı.
TÜİK EMEKLİNİN DURUMUNU RAKAMLARLA AÇIKLADI
TÜİK’in sosyal koruma istatistiklerine göre, sosyal koruma kapsamında emekli, dul-yetim ve engelli maaşı alan kişi sayısı 2024’te bir önceki yıla göre yüzde 3.5 artarak 17.4 milyona ulaştı. Emekli yaşlı maaşı alan kişi sayısı ise 2024’te yüzde 4 artışla 12.9 milyona yükseldi.
Nefes’ten Yurdagül Uygun’un derlediği verilere göre devletin sosyal koruma yardımları 2024’te 2023’e kıyasla yüzde 98 artarak 2.6 trilyon liradan 4.8 trilyon liraya çıktı. Emeklilerin toplam sosyal koruma yardımlarından aldığı pay 2023’e göre artarak yüzde 44’ten yüzde 46’ya yükseldi. 2023’te emeklilere yapılan sosyal koruma yardımı 1.1 trilyon lira iken, 2024’te bu tutar 2.2 trilyon liraya ulaştı.
Sosyal koruma yardımlarının yüzde 62.5’i nakdi olarak verilirken, en büyük payı yüzde 75 ile emekli ve yaşlılara yapılan yardımlar oluşturdu. Yüzde 16.1 ile dul ve yetim yardımları ikinci sırada yer aldı.
Sosyal koruma yardımları içinde ikinci en yüksek ödeme sağlık için gerçekleştirildi. Toplam yardımların yüzde 30.8’ini oluşturan hastalık ve sağlık bakımı için 1.5 trilyon lira harcandı; bir yıllık artış oranı yüzde 89 oldu. Ayrıca sosyal koruma kapsamında dul ve yetimlere 501.4 milyar lira, aile ve çocuklara 309.8 milyar lira harcama yapıldı. 2024’te sosyal koruma yardımları gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 10.9’unu oluştururken, ihtiyaç grupları bazında emekliler yüzde 5.1 ile en yüksek paya sahip oldu.
18.3 MİLYON KİŞİ MAAŞ YARDIMI ALIYOR
Türkiye’de 2024 yılında sosyal koruma kapsamında maaş yardımı alan kişi sayısı 18.3 milyona çıkarken, bu kişilerin 12.9 milyonunu emekliler oluşturdu. Toplam dul-yetim maaşı alan kişi sayısı 4.2 milyon kişiye yükselirken, engelli maaşı alan kişi sayısı 851 bin oldu.
2024’te ayni yardım tutarı 1.8 trilyon lira olarak belirlenirken, nakdi yardımların toplamı 3 trilyon lirayı buldu. Ayni yardımların yüzde 82’sini hastalık ve sağlık bakımları oluşturdu. Sosyal koruma yardımlarının yüzde 11.3’ü şartlı olarak verildi.
Sosyal koruma yardımları (Milyar TL)
- Emekli/yaşlı ➜ 1.177
- Hastalık/sağlık ➜ 809
- Dul yetim ➜ 265
- Aile/çocuk ➜ 190
- Sosyal dışlanma ➜ 102
- Engelli ➜ 77
- İşsizlik ➜ 24
- Toplam ➜ 2.648
Sosyal yardım ve maaş alan kişi sayısı (Bin kişi)
- Emekli/yaşlı ➜ 12.935
- Dul/yetim ➜ 4.221
- Engelli/malul ➜ 851
- Toplam ➜ 18.344
