Trump ve Erdoğan’in Beyaz Saray Görüşmesi
Washington — Eski ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı 25 Eylül’de Beyaz Saray’da ağırlayacağını duyurdu. Bu buluşma, gerilim ve yakın kişisel ilişkiler arasında gidip gelen ikili ilişkilerde yeni bir döneme işaret ediyor.
Başkan Trump, “25 Eylül’de Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı Beyaz Saray’da ağırlamaktan memnuniyet duyuyorum” ifadelerini kullandı ve ekledi: “Cumhurbaşkanı Erdoğan ve benim her zaman çok iyi bir ilişkim oldu.”
Açıklama, Donald Trump Jr.’ın geçtiğimiz hafta İstanbul’a gerçekleştirdiği habersiz ziyaretin ardından geldi. Middle East Eye’a konuşan kaynaklara göre eski başkanın en büyük oğlu Erdoğan’la bir araya geldi. Bu ziyaret, Türkiye’nin ana muhalefet partisi CHP’nin lideri Özgür Özel tarafından çarşamba günü kamuoyuna açıklandı.
Özgür Özel, Erdoğan’ın Trump Jr. ile Gazze konusunda “gizli görüşmeler” yaptığını iddia ederek, protokolde Trump Jr.’ın yalnızca “iş insanı” olarak anıldığını söyledi. Özel, “Filistin kan kaybederken, Trump’ın oğlu ile lobi şirketleri üzerinden iş yapıyorlar” diyerek eleştiride bulundu ve Erdoğan’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu eleştirirken Trump’a tek söz etmediğini savundu.
Yaklaşan Beyaz Saray görüşmesi, iki lider arasındaki inişli çıkışlı ilişkilerin son dönemde pozitif yönde seyreden yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.
İkilinin Görüşme Tarihçesi
Trump ve Erdoğan, Mayıs 2017’de Washington’da yan yana durarak ilişkilerdeki gerginliklere rağmen birlikte çalışacaklarını ifade etmişlerdi. Erdoğan ise ABD’nin Suriye’deki Kürt milislere silah sağlamasına sert bir şekilde karşı çıkmıştı. Ancak Suriye’nin kuzeyine ilişkin net bir durum hâlâ belirsizliğini koruyor.
Trump, Ekim 2019’da Amerikan askerlerini bölgeden çekme kararı sonrası Erdoğan’a “yeşil ışık” yakmadığını, aksine “çok güçlü bir uyarı mektubu” gönderdiğini açıkladı. Erdoğan, eşi Emine Erdoğan ile Ekim 2019’da Beyaz Saray’a yeniden bir ziyaret gerçekleştirdi. Trump, bu ziyarette Türkiye’yi “büyük bir NATO müttefiki ve stratejik ortak” olarak överken, ABD-Türk vatandaşı bilim insanı Serkan Gölge’nin serbest bırakılmasından dolayı Erdoğan’a teşekkür etti ve görüşmeleri “açık ve verimli” olarak nitelendirdi.
Bu dönemler, ilişkilerde hem sürtüşmeyi hem de kişisel diplomasiyi ortaya koyuyor.
Sırada Ne Var?
Erdoğan için Eylül ziyareti, Gazze’de artan gerilim ve Orta Doğu diplomasisinin gölgesinde ABD dış politikasında Türkiye’nin önemini ve rolünü öne çıkarma fırsatı sunuyor. Trump içinse bu görüşme, yurt dışında nüfuzunu göstermenin ve zorlu müttefiklerle ilişkileri yönetebilme kabiliyetini vurgulamanın bir yolu olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’de muhalefet partisinin Trump Jr.’ın İstanbul ziyaretinin amacını sorguladığı ve Washington’un Ankara’nın İsrail, Gazze, Körfez, Rusya ve NATO dengeleri arasındaki manevralarını yakından izlediği bir dönemde, Erdoğan–Trump görüşmesinin Beyaz Saray’ın çok ötesinde yankı bulması bekleniyor.
