TFF Yetkilileri VAR Kararlarını Açıkladı
Süper Lig’de oynanan maçlarda hakemlerin verdiği tartışmalı kararların yankıları sürüyor. TFF Hakem Gelişim Direktörü Dr. Vitor Melo ile TFF VAR Direktörü Joao Capela, TRT Spor’a konuk olarak ligdeki tartışmalı pozisyonları ve VAR uygulamalarını değerlendirdi.
Yabancı VAR değerlendirmesi
Vitor Melo, yabancı VAR uygulamasıyla ilgili olarak Yunanistan deneyiminden örnek verdi: “Yunanistan’da geçirdiğim son sezonda 360 maçın 39’u yabancı hakem tarafından yönetildi. Sezon sonunda benzer hatalar yapıldı; Yunan hakemler ile yabancı hakemler benzer hatalar yaptı. Türkiye’de geçen yıl yabancı VAR hakemleri oldu. Verimliliği önceki sezonlarla kıyaslarsanız benzer sonuçlar elde edersiniz. Vakit kaybediyoruz; Türk hakemlerin deneyim kazanacağı maçlarda bu durum onları kazandıramamış oluyoruz yabancı VAR olduğu için.”
Trabzonspor – Gaziantep FK pozisyonu
Melo, Arda Kardeşler’in oyunu durdurmasına ilişkin olarak şunları söyledi: “Burada sahada verilmesi gereken bir karar var. Serbest vuruş açık. Trabzonsporlu oyuncunun oyunu hızlıca başlatma hakkı vardır. Top hareketli mi değil mi diye bakarsınız. Disiplin uygulaması; sarı veya kırmızı kart var mı diye bakarsınız. Hakemin hatası var burada. Çünkü faulün olduğu yer ile oyunun başlatıldığı yer çok yakın. Çok açık bir gol pozisyonu da var. Ümit vaad edici bir atak başlıyor; burada hakem hatası var.”
Fenerbahçe – Alanyaspor penaltı pozisyonları
Joao Capela, Fenerbahçe’nin son dakikada iki penaltı beklediği pozisyonları yorumlarken pozisyonun hakem açısından zor olduğunu belirtti: “Oyuncular topu almak için mücadele ediyor. Fenerbahçeli oyuncunun etrafına kollar sarılmış. Her iki oyuncu da topun dışında, savunma oyuncusu iki kolunu sarmış durumda. Arkadan itilirseniz ileri düşersiniz ama sarılma noktasında böyle düşmezsiniz. Bu çok açık ve bariz bir hata değil. VAR hatasında üç şeye bakarız; etki, kanıt ve gerçeğe uygunluk. Kanıt ne, gerçeklik ne, sebep ne? Burada penaltı verse de tartışabilirsiniz, vermese de… Top orada değil. Hareketin sonunda öne doğru düşüyor; doğal bir düşüş değil. Savunma oyuncusunun müdahalesi neticesinde bir düşüş değil.”
Capela ayrıca olası elle oynama ihtimaline değindi: “İki oyuncu yakın bir aksiyon içinde. Beklenmedik şekilde geliyor top; savunma oyuncusunun vücudundan sekerek kola geliyor. Vücudun esneme hareketi sonucu bu oluyor. Önemli olan şey, topun vücuttan sekerek kola gelmesi. Çok yakın bir aksiyon; mesafe 1 metrenin altındaysa kol doğal pozisyonda. Bu el değil. Açık bir penaltı değil; beyaza yakın bir pozisyon. Böyle bir durumda VAR müdahale etmez.”
Capela, taraftarlara şu uyarıyı yaptı: “Aynı pozisyon diye bir şey yoktur, benzer pozisyon vardır. Küçücük farklar kararları değiştirir. VAR, bariz ve açık hata varsa çağırır, yoksa çağırmaz. Yeteri kadar açık bir durum yoksa müdahale etmez. Elle oynama pozisyonunda 15 farklı kriter var kurallar kitabında. Eğer hakem burada penaltı verse ‘hakem yanlış penaltı verdi’ diyemezsiniz; bu hakemin yorumudur.”
Diğer pozisyon değerlendirmeleri
- Fenerbahçe – Trabzonspor: Onuachu’nun iptal edilen golü
Joao Capela: “Burada kolun yüze gelmesi gibi bir durum var. Açık ve net bir kanıt var. Dikkatsiz bir müdahale var. Faulü yapan oyuncu ile golü atan oyuncu aynı; bu bizim için önemli. Yüze gelen teması görüyorsunuz. Niayeti okuyamayız; futbol niyeti oyunu değildir, gerçekler oyunudur. Ya fauldür ya değildir. Burada açık ve net bir kanıt var. VAR’ın müdahalesi doğrudur. Yüze vuruyorsan bu fauldür. Pozisyonda Skriniar’ın kolları aşağıda, Onuachu’nun kolları Skriniar’ın yüzüne geliyor. VAR bu pozisyona müdahale etmeseydi ‘Faul vardı neden müdahale etmedin’ denirdi.”
- Galatasaray – Alanyaspor: Lucas Torreira’nın sarı kartı
Joao Capela: “Muleka’nın sol ayağı yerde, Torreira ise tabanıyla beraber bileğe bastı. Bu geleneksel olarak ayağa basma; bu sarı kart ve serbest vuruş. Hakem Yasin Kol doğru karar verdi.”
- Beşiktaş – Başakşehir: Orkun Kökçü’nün kırmızı kartı
Joao Capela: “UEFA ve FIFA için oyuncunun fiziksel bütünlüğünün korunması çok önemli. Futbolda şiddet eylemine müsaade edilmez. Kanıt ve olgusallık var. Orkun, ayağıyla beraber ekstra bir hareket yaparak rakibinin yüzüne vurdu. Biz bunu vahşice, şiddetli bir hareket olarak ele alıyoruz. Müdahale edilmesi gereken açık bir pozisyon. İki ayağını alıp döndürüyor ve yüze vuruyor; yoğunluğu ve hareketi, ekstra bir hareket olduğunu gösteriyor.”
- Fenerbahçe – Göztepe: Jhon Duran’ın sarı kartı
Joao Capela: “Burada ekstra bir hareket var; rakibin yüzüne dirsek attı Duran. Ekstra dirsek hareketi açıkça görülüyor. Hakemin sarı kartı doğru değil; VAR’ın kırmızı kart incelemesi yapması, müdahalesi gerekirdi. Kılavuzlara göre VAR’ın müdahale etmesi lazımdı.”
Yapılan değerlendirmelerde Melo ve Capela, VAR müdahalesinin kriterleri ve hakem kararlarının yorum alanı olduğuna dikkat çekti; bariz ve açık hataların tespitinde VAR uygulamasının gerektiği ölçüde devreye gireceğini vurguladılar.
