Nöbetçi Eczaneler
Erdoğan ve Sisi Kahire Zirvesinde Stratejik İşbirliğini Derinleştirdi
Kahire — Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, resmi ziyaret kapsamında geldiği Kahire’de Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile bir araya geldi. İkili görüşmenin ardından heyetlerarası görüşmeler yapıldı ve iki ülke arasındaki anlaşmaların imza töreni gerçekleştirildi. Tören sonrası düzenlenen ortak basın toplantısında liderler ilişkilerin güçlendirilmesine dair değerlendirmelerde bulundu.
Sisi’nin Açıklamaları: Sisi, Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ikinci toplantısını gerçekleştirdiklerini, iş birliğinin tüm alanlarının ele alındığını belirtti. Ankara’da 2024 Eylül’de konseyin ilkini yaptıklarını, Ortak Planlama Grubu’nun birinci toplantısının sonuçlarının iki ülkenin dışişleri bakanları tarafından geçtiğimiz kasımda görüşüldüğünü söyledi. Gelecek dönemde kurumlar arası iş birliğinin ve çabaların artırılmasının ele alındığını aktardı.
Sisi, şu anda iki ülke arasındaki ticaret hacminin yaklaşık 9 milyar dolar olduğunu, Mısır’ın Afrika kıtasında Türkiye’nin birinci ortağı sayılabileceğini vurguladı. Türkiye’nin Mısır’daki yatırımlarının önemine dikkat çekerek ticaret hacmini 15 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini ifade etti. Çeşitli alanlarda iki ülke arasında mutabakat zaptlarının imzalandığını belirtti.
“Bölgemiz krizlere gebe”
Sisi, bölgenin krizlere gebe olduğunu, çalkantılı olayların yaşandığını ve bunun için tarafların birlikte iş birliği yapması gerektiğini söyledi. İçişlerine karışmadan kalkınma süreçlerinin güvence altına alınmasının ve istikrarın sağlanmasının önemine işaret etti.
“Barışın sağlanması için Filistinlilere karşı tek taraflı uygulamalar durdurulmalı”
Sisi, Türkiye, Mısır, Katar ve ABD ile Şarm el-Şeyh’te Gazze’de savaşın durması için çalışmalar yaptıklarını, insani yardımların en kısa sürede ulaştırılmasının ve sükunetin sağlanmasının büyük önem taşıdığını söyledi. İki devletli çözüm ve Filistin devletinin BM kararları doğrultusunda kurulmasının gerekliliğini vurguladı. Barış için Filistinlilere karşı tek taraflı uygulamaların durdurulması gerektiğini belirtti; Filistin topraklarının ve kutsal yerlerin, özellikle Kudüs’ün korunmasının altını çizdi.
Sudan’daki gelişmelerin ele alındığını, insani ateşkesin sağlanmasının önemini ve Sudan’ın birlik ve dirliğinin korunmasının vurgulandığını aktardı. Somali’nin bölünmemesi gerektiğini, Libya’da istikrarın sağlanmasının önem taşıdığını ifade etti.
“Mısır, Suriye’nin birliğini, egemenliğini destekliyor”
Suriye’deki son gelişmelerin ele alındığını, Mısır’ın Suriye’nin birliğini ve egemenliğini tamamen desteklediğini söyledi. Hükümet ile SDG arasında bir anlaşma imzalandığını, İran’daki gelişmelerin de tartışıldığını belirtti. İran’daki nükleer dosyanın çözülmesinin, bölgede egemenlik ve barışın sağlanması açısından önemli olduğunu vurguladı. Hem bölgesel hem uluslararası konularda iki ülke arasındaki iş birliğinin artırılacağını ve temasların sürdürüleceğini söyledi; üçüncü toplantıyı Ankara’da yapmayı arzu ettiklerini ekledi.
Erdoğan’ın Açıklamaları: Cumhurbaşkanı Erdoğan da konuşmasında bin yıllık ortak maziden kaynaklanan kardeşlik bağlarının bölge istikrarına ve halkların refahına katkı sağlamak için kullanılacağını belirtti. Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ilk toplantısından bu yana geçen yaklaşık 16 aylık dönemde ilişkilerin ilerlediğini, kendisinin Mısır’ı iki kez ziyaret ettiğini ve dışişleri bakanlarının yedi kez bir araya geldiğini, karşılıklı ziyaret sayısının bakanlar ve üst düzey yetkililerle yaklaşık 50’ye yaklaştığını kaydetti.
Erdoğan, kabul edilen ortak bildiri ve belgelerle ilişkilerin ahdi zemininin pekiştirildiğini, Mısır’ın Türkiye’nin Afrika’daki en büyük ticaret ortağı olmaya devam ettiğini belirtti. Son üç yılda 8–9 milyar dolar aralığında seyreden ticaret hacmini 15 milyar dolara yükseltmeyi hedeflediklerini, Türk firmalarının Mısır’daki yatırımlarının 4 milyar dolara yaklaştığından memnuniyet duyduklarını ifade etti. Bugün iş insanlarıyla düzenlenecek İş Forumu’nda yatırımların ele alınacağını, enerji ve ulaştırma alanlarında ortak projeler geliştirmek istediklerini söyledi.
“500 binden fazla turist karşılıklı olarak misafir edildi”
Erdoğan, güçlenen ilişkilerin turizme olumlu yansıdığını; geçen yıl iki ülke arasında karşılıklı olarak 500 binden fazla turistin misafir edildiğini, bu sayının önümüzdeki dönemde iki katına çıkmasını temenni ettiklerini belirtti. Mısır halkının Türk kültürüne ve diline yoğun ilgi gösterdiğini, bu ilgiyi Yunus Emre Enstitüsü, TİKA ve TRT temsilciliklerinin yeniden açılmasıyla karşılamak istediklerini söyledi.
Erdoğan, Doğu Akdeniz’de en uzun kıyı şeridine sahip iki komşu ülke olduklarını, ikili deniz ticareti, taşımacılık, seyrüsefer serbestisi ve deniz güvenliği konularında iş birliğini artırma arzularını dile getirdi. Ortak adımların bölgesel barışa ve iki ülkenin ekonomik-stratejik çıkarlarına katkı sağlayacağına inandıklarını belirtti.
“Şarm el-Şeyh deklarasyonunu sabote etmeyi amaçlayan saldırıları reddediyoruz”
Ortak gündemin başlıca konusunun Filistin davası olduğunu vurgulayan Erdoğan, ateşkes tesis edilmiş olsa da Gazze’deki insani dramın devam ettiğini söyledi. 11 Ekim’den bu yana 500’ün üzerinde Gazze sakininin saldırılarda hayatını kaybettiğini, geçen hafta aralarında çocukların da olduğu 30 kişinin şehit olduğunu belirtti. Şarm el-Şeyh deklarasyonunu sabote etmeyi amaçlayan saldırıları ve ihlalleri reddettiklerini ifade etti. Mısır ile birlikte Gazze’de barışı mümkün kılacak girişimlerde çalışmaya devam edeceklerini ve Gazze’nin yeniden imarı için katkı sağlayacaklarını söyledi. Gazze’ye gönderilen insani yardımların ulaştırılmasında Mısır makamlarına gösterdikleri iş birliği için teşekkür etti.
“İsrail’in Somaliland’i tanıma kararını kabul etmiyoruz”
Görüşmelerde Libya, Sudan ve Afrika Boynuzu başta olmak üzere bölgesel konuların ele alındığını belirten Erdoğan, Libya’da kalıcı istikrar için ülkenin birlik ve bütünlüğünün korunmasının Mısır ile ortak hedef olmaya devam ettiğini söyledi. Libyalıların önderliğinde yürütülecek süreçlere destek verdiklerini aktardı. Sudan’da öncelikli hedefin ateşkesin sağlanması ve ardından sürdürülebilir barışın tesis edilmesi olduğunu ifade etti.
Erdoğan, Somali’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hedef alan İsrail’in Somaliland’i tanıma kararını kabul etmediklerini, Somali Federal Cumhuriyeti ve Somaliland’in geleceğine yönelik adımların tüm Somalililerin iradesini yansıtacak şekilde atılması gerektiğini vurguladı.
“Suriye’deki büyük dönüşümün destekçisiyiz”
Erdoğan, toprak bütünlüğü korunmuş ve siyasi birliği sağlanmış bir Suriye’nin bölge için en büyük kazanan olacağını belirtti. Suriye’deki büyük dönüşümün destekçisi olduklarını ve bu desteği sürdürmede kararlı olduklarını söyledi. Mısır’ın Suriye’nin birliğinin korunmasına yönelik açıklamalarını isabetli bulduklarını ifade etti. Ayrıca İran ile ilgili olarak dış müdahalelerin bölge için risk teşkil ettiğini, nükleer dosya dahil meselelerin diplomatik yollarla çözümünün en isabetli yöntem olduğunu dile getirdi.
Sonuç: Kahire’deki zirve, iki ülke arasındaki stratejik iş birliğini ekonomik, siyasi ve bölgesel güvenlik başlıklarında pekiştirmeyi amaçlayan kararlar ve mutabakat metinleri ile sonuçlandı. Liderler, bölgesel krizlerin çözümünde iş birliğini artırma ve iki ülke arasındaki ticari ve kültürel bağları genişletme kararlılığı sergiledi. Üçüncü toplantının Ankara’da gerçekleştirilmesi arzusuyla temasların devam edeceği bildirildi.