Umut Hakkının Kapsamı ve TBMM Komisyonundaki Tartışma
TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu gündemindeki “umut hakkı”na ilişkin Saray’dan ilk açıklama geldi. Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başdanışmanı Mehmet Uçum, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın aynı gün yaptığı açıklamaya destek vererek, bu hükümlülerin kapsamına Abdullah Öcalan’ın da dahil olduğunu söyledi.

Mehmet Uçum’un Açıklaması
Mehmet Uçum sosyal medyadan yaptığı paylaşımda umut hakkının esasına ilişkin şu noktaları vurguladı: Umut hakkı, Feti Yıldız’ın açıkladığı gibi kişiye özgü veya Öcalan’a yönelik doğrudan bir tahliye imkanı değildir. Umut hakkı, genel anlamda doğrudan tahliye sağlamaz; ömür boyu cezaevinde kalacağı hükmedilmiş kişilere şartla salıverme imkanının umudunun verilmesidir. Yani umut hakkı, şartla salıverme umududur.
Uçum, bu imkanın şu anda kapsam dışında olan hükümlülere de tanındığında şartla salıverme esaslarının uygulanacağını; en geç altı ayda bir değerlendirme yapacak İdare ve Gözlem Kurulu veya itiraz halinde İnfaz Hakimliğinin kararına göre işlem yapılacağını, otomatik bir uygulama olmayacağını belirtti.
Uçum’a göre umut hakkı kapsamına giren hükümlüler şunlardır: ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını belli suçlardan alanlar; geçmişte ölüm cezaları müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına dönüştürülen terör suçluları; ve terör suçlusu olarak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar. Bu hükümlülerin kapsamına Abdullah Öcalan da girmektedir.
MHP’li Feti Yıldız’ın Açıklaması
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ise hukuki çerçeveyi anlattığı açıklamasında, infaz kanunu ve ilgili maddeler üzerinden şu hususlara dikkat çekti: Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olan kişilerin 30 yılını (107/2), örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgüt faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlarda 36 yılını (107/4) infaz eden hükümlüler, koşullu salıverilme hakkını kazanırlar; ancak bu sürelerin infaz edilmesi doğrudan tahliye sebebi değildir.
Yıldız, bazı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının tahliye umudu taşımadığını belirterek 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun ilgili bölümlerine atıfta bulundu. Bu kapsamda, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene karşı suçlar ve milli savunmaya karşı suçlardan birinin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi nedeniyle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde, koşullu salıverme hükümlerinin uygulanmayacağı (107/16) ifade edildi. Bu nedenle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan hükümlüler ölene kadar hapishanede kalmaktadır.
Yıldız ayrıca 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 17. maddesi uyarınca; ölüm cezalarının 2004 ve daha önceki tarihlerde müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına dönüştürülmüş olması halinde koşullu salıverme hükümlerinden yararlanılamayacağını belirtti. Ömür boyu sürecek hapis cezalarında hükümlünün yeniden özgürlüğe kavuşma ihtimalinin olması gerektiği görüşünün “umut hakkı” olarak adlandırıldığını, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının da müebbet hapis cezalarına belirli bir tahliye umudunun bağlanmamasının AİHS’nin 3. maddesi kapsamında ihlal oluşturduğuna hükmettiğini aktardı.
Kaynak Paylaşımı
Feti Yıldız’ın açıklaması sosyal medya hesabından paylaştığı içerik ile de desteklendi. Kaynak: https://twitter.com/YildizFeti/status/2019339563345539569

