Ulusal Sanayi Alanları Master Planı ile Sanayinin Coğrafi Dönüşümü
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, deprem riski yüksek Marmara Bölgesi’ndeki sanayi yoğunluğunu azaltmak ve üretim hatlarını deprem tehlikesine karşı korumak amacıyla “Ulusal Sanayi Alanları Master Planı”nı devreye alıyor. Yeni stratejiyle Marmara’daki aşırı yoğunlaşmanın önüne geçilmesi, olası depremlere karşı tedbir alınması ve sanayinin ülke genelinde dengeli dağıtılması hedefleniyor. Bu kapsamda başta İç Anadolu ve Doğu Akdeniz olmak üzere yeni sanayi havzaları oluşturulması planlanıyor.

Planın Amaç ve Kapsamı
Bakan Fatih Kacır’ın milletvekillerine verdiği yanıta göre, 64 ilde yürütülen 166 Organize Sanayi Bölgesi (OSB) projesiyle sanayinin Marmara dışına yayılması amaçlanıyor. “Ulusal Sanayi Alanları Master Planı” ile metropollerde ve afet riski yüksek bölgelerde sıkışan sanayi kapasitesinin Anadolu’ya aktarılması, bölgesel kalkınmanın desteklenmesi ve yerel istihdamın artırılması hedefleniyor.

Orta Anadolu İnisiyatifi
Orta Anadolu Kalkınma Ajansı (ORAN) tarafından yürütülen çalışmalarla Kayseri, Sivas ve Yozgat illerinin üretim kapasitesinin artırılması hedefleniyor. Proje kapsamında bölgenin sanayi yapısının güçlendirilmesi ve ulusal lojistik ağlara entegrasyonu için gerekli adımlar atıldı.

Risk Tespiti ve Kandilli İşbirliği
Marmara Bölgesi’nde yer alan İstanbul, Tekirdağ, Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Yalova, Kocaeli ve Sakarya illerindeki 77 OSB’nin yanı sıra büyük sanayi tesisleri, ulaşım ve enerji altyapılarının deprem risk durumlarının tespiti için çalışma başlatıldı. Bu çalışma, Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü ile ortak yürütülecek; elde edilecek veriler yeni sanayi bölgelerinin yer seçiminde rehber olarak kullanılacak.
Fay Hatları ve Risk Haritası
Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü’nün (MTA) üç ay önce yayımladığı rapora göre Türkiye’de 45 il ve 110 ilçe aktif fay hatları üzerinde bulunuyor. 1.200 kilometre uzunluğundaki Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın 24 şehir merkezinden geçtiği ve 7 ve üzeri büyüklükte deprem üretme potansiyeline sahip olduğu belirtiliyor. Batı Anadolu Fay Hattı ise Muğla, Aydın, İzmir, Manisa ve Denizli gibi büyükşehirleri doğrudan etkiliyor.
Sanayi Kuruluşlarının Dağılımı ve Riskli İller
Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarının önemli bir kısmı yüksek riskli bölgelerde yer alıyor. İzmir; Star Rafineri, Aliağa Tüpraş, Petkim ve İzmir Demir Çelik gibi dev tesislere ev sahipliği yapıyor. İlk 500 sanayi kuruluşu listesinde İzmir’den 40, Manisa’dan 23, Denizli’den 10 ve Balıkesir’den 5 firma bulunuyor.
Fay hattı üzerinde kurulu olan Bursa, Türkiye’nin en çok OSB bulunan ili konumunda. Kocaeli, birinci derece deprem bölgesinde olmasına rağmen en büyük sanayi kuruluşlarından 79’u burada faaliyet gösteriyor. Bursa’da bu sayı 37 olarak kaydedildi. Diğer illerde; İstanbul ve Tekirdağ ikinci derece deprem bölgesinde yer alırken, Karabük Demir Çelik’e ev sahipliği yapan Karabük de en riskli iller arasında sayılıyor.
Riskli iller olarak ayrıca şu şehirler sıralanıyor: İzmir, Balıkesir, Manisa, Muğla, Aydın, Denizli, Isparta, Uşak, Bursa, Bilecik, Yalova, Sakarya, Düzce, Kocaeli, Kırşehir, Bolu, Karabük, Hatay, Bartın, Çankırı, Tokat, Amasya, Çanakkale, Erzincan, Tunceli, Bingöl, Muş, Hakkâri, Osmaniye, Kırıkkale ve Siirt.
Güvenli Bölge Değerlendirmesi
İkinci derece deprem riski taşıyan iller arasında Adana, Kahramanmaraş, Eskişehir ve Samsun bulunuyor. Deprem riskinin en az olduğu dördüncü ve beşinci gruptaki, dolayısıyla daha güvenli kabul edilen şehirler ise şöyle: Sinop, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Kırklareli, Ankara, Edirne, Nevşehir, Niğde, Aksaray, Konya ve Karaman.

