İnatçı Kilo Artışının Nedenleri
Kilo sorunu her zaman fazla yemekten kaynaklanmaz. Özellikle inatçı kiloların sebebi bazı hastalıklar olabilir. Kilo derdinden ancak bu hastalıkların tedavisiyle kurtulabilirsiniz. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, kilo artışına neden olan hastalıkları ve etkilerini açıkladı.
Tiroid Bezi Hastalıkları
Tiroid hormonlarının kanda çok az bulunması ve işlevlerini tam yerine getirememesi durumunda hipotiroidi adı verilen hastalık ortaya çıkar. Hipotiroidi metabolizmayı yavaşlatır, kilo artışına neden olur ve bu durum glikoz toleransının bozulmasına, diyabete ve kalp-damar hastalıklarına yol açabilir.
Hormon Bozuklukları
Leptin hormonu beyaz yağ dokusundan salgılanır ve beyinde iştahı azaltıcı etki yaratır. Uykusuzluk, stres ve hızlı kilo verdiren diyetler vücutta leptin azalmasına yol açar. Eksikliğinde iştah artar ve kilo alımı gerçekleşir. Aşırı kalori, tatlandırıcılar, trans yağlar ve rafine karbonhidratlar leptin direncine sebep olarak obeziteye yol açabilir.
Polikistik Over Sendromu
Beyin, hipofiz bezi, yumurtalıklar ve böbreküstü bezleri arasındaki iletişimin bozulmasıyla gelişir. Üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin bozukluktur. Adet düzensizliği, tüylenme ve kilo problemleriyle kendini gösterir.
Böbreküstü Bezi Hastalıkları
Kortizol, vücudun stres hormonu olarak bilinir ve yüksekliği Cushing Sendromu’na neden olur. Bu durum obeziteyle birlikte seyreder. Diyet ve egzersize rağmen kilo veremeyen kişilerde karın bölgesinde ve yanaklarda yağ birikimi, kırmızı-mor çatlaklar ve yüksek tansiyon görülüyorsa Cushing Sendromu olasılığı değerlendirilmelidir. Bu rahatsızlık genellikle hipofiz veya böbreküstü bezlerinde adenom varlığıyla ilişkilidir.
Çevresel Faktörler
Bazı ilaçlar ve hormonlar (örneğin kortizon ya da bazı psikiyatrik ilaçlar), yanlış beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam da kilo verememe nedenleri arasında yer alır.
Uyku Apnesi
Uykuda belirli aralıklarla solunumun durması olarak tanımlanan uyku apnesi de şişmanlığa yol açabilir. Derin uyku sırasında büyüme hormonu salgılanır ve bu hormon yağ yakımını destekler. Ancak horlama veya apne gibi durumlar hormonsal dengeyi bozarak vücutta yağlanma eğilimini artırabilir.
Endokrin ve Pankreas Hastalıkları
İnsülin direnci, reaktif hipoglisemi ve Tip 2 diyabet de obeziteye neden olur. İnsülin, kandaki şekeri hücre içine taşır ancak fazla glikoz alımı bu mekanizmayı bozar. İnsülin direnci geliştiğinde kilo alımı kolaylaşır ve zamanla diyabet oluşabilir.
Gizli Şekere Dikkat
İnsülin direnci arttıkça pankreastan salgılanan insülin miktarı azalır. Bu durum önce reaktif hipoglisemi (ani şeker düşüklüğü) ve sonrasında gizli şeker ya da diyabet olarak ortaya çıkabilir. İnsülin direnci kilo alımını tetikler. Kilo arttıkça bu direnç daha da yükselir.
Kan Şekeri Düşüklüğü ve Etkileri
Reaktif hipoglisemi, diyabeti olmayan kişilerde yemeklerden sonra gelişen ani kan şekeri düşmesidir. Kan şekeri düşünce kişi sık yemek yer ve özellikle rafine karbonhidratlara yönelir. Bu durum uzun vadede şişmanlığa neden olur. Tüm çabalarına rağmen kilo veremeyen kişilerin çoğunda reaktif hipoglisemi görülmektedir. Şeker hastalarının önemli bir kısmı da obezdir.
